{"id":5168,"date":"2026-05-25T11:25:14","date_gmt":"2026-05-25T11:25:14","guid":{"rendered":"https:\/\/htp.org.vn\/?p=5168"},"modified":"2026-05-25T11:26:53","modified_gmt":"2026-05-25T11:26:53","slug":"ngon-ngu-kien-truc-hien-dai-viet-nam","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/ngon-ngu-kien-truc-hien-dai-viet-nam\/","title":{"rendered":"Ng\u00f4n Ng\u1eef Ki\u1ebfn Tr\u00fac Hi\u1ec7n \u0110\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam"},"content":{"rendered":"<p>Trong d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ki\u1ebfn tr\u00fac th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn nh\u01b0 nh\u1eefng h\u00ecnh kh\u1ed1i v\u1eadt ch\u1ea5t, nh\u1eefng m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng, nh\u1eefng b\u1ea3n v\u1ebd k\u1ef9 thu\u1eadt. Nh\u01b0ng v\u1edbi Ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 Ph\u1ea1m Ph\u00fa Vinh, ki\u1ebfn tr\u00fac c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng k\u00fd \u1ee9c, m\u1ed9t h\u1ec7 ng\u00f4n ng\u1eef th\u1ea9m m\u1ef9 k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a con ng\u01b0\u1eddi v\u00e0 v\u00f9ng \u0111\u1ea5t. L\u00e0 t\u00e1c gi\u1ea3 c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch Poetic Significance: S\u00e0i G\u00f2n Mid-century Modernist Architecture, anh \u0111\u00e3 d\u00e0nh nhi\u1ec1u n\u0103m nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 kh\u1ea3o s\u00e1t \u0111\u1ec3 truy t\u00ecm nh\u1eefng t\u1ea7ng ngh\u0129a th\u1ea9m m\u1ef9 \u1ea9n sau ki\u1ebfn tr\u00fac S\u00e0i G\u00f2n th\u1eddi k\u1ef3 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 XX. C\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a anh kh\u00f4ng ch\u1ec9 nh\u01b0 m\u1ed9t nh\u1eadt k\u00fd nghi\u00ean c\u1ee9u m\u00e0 c\u00f2n l\u00e0 n\u1ed7 l\u1ef1c gi\u1ea3i m\u00e3 c\u00e1ch ki\u1ebfn tr\u00fac Vi\u1ec7t Nam bi\u1ebfn chuy\u1ec3n, \u0111\u1ed3ng th\u1eddi g\u00ecn gi\u1eef nh\u1eefng d\u1ea5u \u1ea5n b\u1ea3n \u0111\u1ecba, t\u1eeb kh\u00ed h\u1eadu, v\u0103n h\u00f3a \u0111\u1ebfn l\u1ed1i s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb. H\u00f4m nay, ch\u00fang t\u00f4i m\u1eddi b\u1ea1n c\u00f9ng kh\u00e1m ph\u00e1 th\u1ebf gi\u1edbi t\u01b0 duy v\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u c\u1ee7a Ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 Ph\u1ea1m Ph\u00fa Vinh m\u1ed9t h\u00e0nh tr\u00ecnh \u0111i qua l\u1ecbch s\u1eed, th\u1ea9m m\u1ef9 v\u00e0 b\u1ea3n s\u1eafc, \u0111\u1ec3 nh\u00ecn l\u1ea1i ki\u1ebfn tr\u00fac Vi\u1ec7t Nam b\u1eb1ng m\u1ed9t l\u0103ng k\u00ednh v\u1eeba khoa h\u1ecdc, v\u1eeba \u0111\u1ea7y ch\u1ea5t th\u01a1.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<h5>Khi gi\u1edbi thi\u1ec7u b\u1ea3n th\u00e2n anh s\u1ebd n\u00f3i \u0111i\u1ec1u g\u00ec v\u1ec1 m\u00ecnh?<\/h5>\n<p>M\u00ecnh l\u00e0 Vinh, m\u00ecnh h\u1ecdc \u0111\u1ea1i h\u1ecdc ki\u1ebfn tr\u00fac S\u00e0i G\u00f2n b\u1eaft \u0111\u1ea7u t\u1eeb n\u0103m 2016, \u0111\u00f3 c\u0169ng l\u00e0 l\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean m\u00ecnh \u1edf S\u00e0i G\u00f2n. Trong qu\u00e1 tr\u00ecnh h\u1ecdc m\u00ecnh b\u1eaft \u0111\u1ea7u h\u1ee9ng th\u00fa v\u1edbi ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i mi\u1ec1n nam Vi\u1ec7t Nam theo m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t l\u00e0 chung. Ch\u1ea1y xe m\u00e1y \u1edf S\u00e0i G\u00f2n l\u00e0 c\u00e1ch m\u00e0 m\u00ecnh kh\u00e1m ph\u00e1 nh\u1eefng c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh, v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u00e0nh ph\u1ea7n ki\u1ebfn tr\u00fac s\u00e1ng t\u1ea1o nh\u01b0 hoa gi\u00f3, b\u1ed3n c\u00e2y, lam gi\u00f3, v.v. M\u1ed7i nh\u00e0 \u0111\u1ec1u t\u1ea1o h\u00ecnh m\u1ed9t c\u00e1ch ri\u00eang, nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ed1 c\u1ee5c chung l\u00e0m cho m\u00ecnh nh\u1eadn ra nh\u01b0ng \u0111\u1ec1u c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ed1 c\u1ee5c chung l\u00e0m cho m\u00ecnh nh\u1eadn ra nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y thu\u1ed9c c\u00f9ng m\u1ed9t th\u1ec3 lo\u1ea1i r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t Sau \u0111\u00f3 khi m\u00ecnh xu\u1ea5t b\u1ea3n cu\u1ed1n s\u00e1ch v\u00e0 theo h\u1ecdc th\u1ea1c s\u0129 t\u1ea1i Bordeaux, Ph\u00e1p, m\u00ecnh ti\u1ebfp t\u1ee5c nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i mi\u1ec1n nam Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u00e1c v\u1ea5n \u0111\u1ec1 xung quanh, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc ki\u1ebfn tr\u00fac. Cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u0169ng cho m\u00ecnh nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng m\u1edbi. Ngo\u00e0i t\u00ednh th\u1ea9m m\u1ef9 th\u00ec ki\u1ebfn tr\u00fac n\u00f3 c\u00f2n c\u00f3 v\u0103n ho\u00e1, s\u1ef1 s\u00e1ng t\u1ea1o v\u00e0 nh\u1eefng m\u1ed1i li\u00ean quan c\u1ee7a nh\u1eefng \u0111\u1eb7c t\u00ednh \u0111\u00f3. Hi\u1ec7n t\u1ea1i m\u00ecnh v\u1eabn \u0111ang ti\u1ebfp t\u1ee5c nghi\u00ean c\u1ee9u nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i mi\u1ec1n nam Vi\u1ec7t Nam.<img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5175\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh1.jpg\" alt=\"\" width=\"1881\" height=\"1072\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh1.jpg 1881w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh1-300x171.jpg 300w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh1-1024x584.jpg 1024w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh1-768x438.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh1-1536x875.jpg 1536w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh1-18x10.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 1881px) 100vw, 1881px\" \/><\/p>\n<h5>V\u1eady anh Vinh \u0111\u00e3 nghi\u00ean c\u1ee9u Ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba Vi\u1ec7t Nam d\u01b0\u1edbi g\u00f3c nh\u00ecn ng\u00f4n ng\u1eef ki\u1ebfn tr\u00fac nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o \u1ea1?<\/h5>\n<p>Ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba, tr\u01b0\u1edbc h\u1ebft, l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee5 th\u1ec3 trong m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh trong th\u1eddi gian v\u00e0 kh\u00f4ng gian ngh\u0129a l\u00e0 n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t trong m\u1ed9t v\u1ecb tr\u00ed \u0111\u1ecba l\u00fd c\u1ee5 th\u1ec3 v\u1edbi kh\u00ed h\u1eadu nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, v\u00e0 trong m\u1ed9t kho\u1ea3ng th\u1eddi gian c\u1ee5 th\u1ec3. C\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i, ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng, khi n\u00f3 \u0111\u1ea1i di\u1ec7n cho c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u0103n h\u00f3a, \u0111\u1ecba l\u00fd c\u1ee7a m\u1ed9t nh\u00f3m ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Trong m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh, h\u1ecd x\u00e2y d\u1ef1ng theo m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1ea5t \u0111\u1ecbnh. C\u00e1ch x\u00e2y d\u1ef1ng \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eaft l\u1ecdc qua qu\u00e1 tr\u00ecnh th\u1eed nghi\u1ec7m l\u00e2u d\u00e0i. C\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng s\u1ebd quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh x\u00e2y c\u00e1c c\u1ea5u tr\u00fac v\u1edbi ch\u1ee9c n\u0103ng \u0111\u1ec3 \u1edf ho\u1eb7c ph\u1ee5c v\u1ee5 cho c\u00e1c ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng th\u01b0\u01a1ng m\u1ea1i, n\u00f4ng nghi\u1ec7p, v.v. G\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng ki\u1ec3u m\u1eabu v\u1ec1 c\u00e1ch th\u1ec3 hi\u1ec7n v\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac. C\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba lu\u00f4n d\u1ef1a tr\u00ean m\u1ed9t d\u1ea1ng m\u1eabu, m\u1ed9t \u201cd\u00e0n b\u00e0i\u201d \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1eed nghi\u1ec7m qua nhi\u1ec1u th\u1ebf h\u1ec7.<\/p>\n<p>V\u00ed d\u1ee5, khi m\u00ecnh mu\u1ed1n x\u00e2y nh\u00e0 m\u1edbi, m\u00ecnh th\u1ea5y \u00f4ng b\u00e0 m\u00ecnh x\u00e2y nh\u01b0 v\u1eady th\u00ec m\u00ecnh c\u0169ng s\u1ebd l\u00e0m theo. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1ch v\u0103n h\u00f3a \u0111\u01b0\u1ee3c t\u00edch l\u0169y, th\u1eed nghi\u1ec7m v\u00e0 \u0103n s\u00e2u trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng. B\u1ea3n m\u1eabu \u0111\u00f3, ngo\u00e0i vi\u1ec7c l\u00e0 di s\u1ea3n v\u00e0 l\u00e0 k\u1ebft qu\u1ea3 c\u1ee7a qu\u00e1 tr\u00ecnh ch\u1eaft l\u1ecdc qua ng\u00f4n ng\u1eef, v\u0103n h\u00f3a, k\u1ef9 thu\u1eadt\u2026, c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00e1ng t\u00e1c. H\u1ec7 th\u1ed1ng n\u00e0y gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ef1 nhi\u00ean nh\u01b0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, ti\u1ebfng Anh hay ti\u1ebfng Ph\u00e1p. M\u1ed9t \u0111i\u1ec1u m\u00ecnh nh\u1eadn th\u1ea5y l\u00e0, trong ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 c\u1ea3 ki\u1ebfn tr\u00fac \u201ckh\u00f4ng hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d (t\u1ee9c l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac ph\u00e1t tri\u1ec3n tr\u01b0\u1edbc giai \u0111o\u1ea1n c\u00f4ng nghi\u1ec7p h\u00f3a) \u1edf b\u1ea5t k\u1ef3 n\u01a1i n\u00e0o tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, \u0111\u1ec1u t\u1ed3n t\u1ea1i m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00e1ng t\u00e1c r\u1ea5t gi\u1ed1ng h\u1ec7 th\u1ed1ng ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ef1 nhi\u00ean. M\u00ecnh quan s\u00e1t th\u1ea5y c\u00f3 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng \u201cng\u1eef ph\u00e1p\u201d v\u00e0 \u201ct\u1eeb v\u1ef1ng\u201d.<\/p>\n<p>C\u00e1ch m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi b\u1ea3n \u0111\u1ecba s\u00e1ng t\u00e1c nh\u00e0 \u1edf c\u0169ng gi\u1ed1ng nh\u01b0 c\u00e1ch h\u1ecd n\u00f3i chuy\u1ec7n v\u1edbi m\u1ed9t v\u1ed1n t\u1eeb v\u1ef1ng v\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 ng\u1eef ph\u00e1p \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1eaft l\u1ecdc trong nh\u00e2n sinh quan c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00f3. H\u1ecd s\u00e1ng t\u00e1c m\u1ed9t c\u00e1ch nh\u1eb9 nh\u00e0ng, mang t\u00ednh ng\u1eabu h\u1ee9ng. Nh\u01b0ng khi c\u00f4ng tr\u00ecnh ho\u00e0n thi\u1ec7n, ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba l\u1ea1i r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p, kh\u00f4ng h\u1ec1 \u0111\u01a1n gi\u1ea3n. Khi li\u00ean h\u1ec7 v\u1edbi ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ef1 nhi\u00ean, ch\u00fang ta c\u0169ng s\u1eed d\u1ee5ng t\u1eeb ng\u1eef r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n v\u00e0 th\u01b0\u1eddng kh\u00f4ng \u0111\u1ec3 \u00fd \u0111\u1ebfn c\u1ea5u tr\u00fac c\u00e2u. Nh\u01b0ng th\u1ef1c ra, l\u1eddi n\u00f3i l\u1ea1i r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p v\u1ec1 m\u1eb7t c\u1ea5u tr\u00fac v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 m\u1ed1i quan h\u1ec7 gi\u1eefa ch\u1ee7 ng\u1eef v\u00e0 \u0111\u1ed9ng t\u1eeb, hay c\u00e1c li\u00ean k\u1ebft trong m\u1ed9t c\u00e2u. Th\u1ef1c ch\u1ea5t, \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng \u201cb\u1ed1 c\u1ee5c\u201d r\u1ea5t ph\u1ee9c t\u1ea1p, nh\u01b0ng l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean. \u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m quan tr\u1ecdng c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba n\u00f3i chung v\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ecba Vi\u1ec7t Nam n\u00f3i ri\u00eang.<\/p>\n<h5><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-5177 size-full\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ScanImage53553-scaled-e1779708011194.jpg\" alt=\"\" width=\"1697\" height=\"2560\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ScanImage53553-scaled-e1779708011194.jpg 1697w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ScanImage53553-scaled-e1779708011194-199x300.jpg 199w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ScanImage53553-scaled-e1779708011194-679x1024.jpg 679w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ScanImage53553-scaled-e1779708011194-768x1159.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ScanImage53553-scaled-e1779708011194-1018x1536.jpg 1018w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ScanImage53553-scaled-e1779708011194-1358x2048.jpg 1358w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/ScanImage53553-scaled-e1779708011194-8x12.jpg 8w\" sizes=\"(max-width: 1697px) 100vw, 1697px\" \/><br \/>\nAnh c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i th\u00eam v\u1ec1 \u0111\u1eb7c t\u00ednh hay bi\u1ec3u hi\u1ec7n c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba Vi\u1ec7t Nam kh\u00f4ng \u1ea1?<\/h5>\n<p>M\u00ecnh kh\u00f4ng nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba Vi\u1ec7t Nam, m\u00ecnh nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ecba. Thu\u1eadt ng\u1eef n\u00e0y h\u01a1i g\u00e2y m\u00e2u thu\u1eabn. Nh\u01b0ng m\u00ecnh ngh\u0129 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t lo\u1ea1i ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 khi n\u00f3i v\u1ec1 ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1ebd n\u00f3i v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u1edf ch\u00e2u \u00c2u, \u1edf nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc c\u00f4ng nghi\u1ec7p. Sau th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 nh\u1ea5t r\u1ed3i \u0111\u1ebfn th\u1ebf chi\u1ebfn th\u1ee9 2, con ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 t\u00e2m l\u00fd mu\u1ed1n tho\u00e1t ra kh\u1ecfi th\u1ebf gi\u1edbi c\u0169 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ebfn v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi v\u00e0 h\u1ecd ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u00e1c v\u1eadt li\u1ec7u c\u00f4ng nghi\u1ec7p, v\u1ed1n l\u00e0 nh\u1eefng th\u00e0nh t\u1ef1u c\u1ee7a khoa h\u1ecdc k\u1ef9 thu\u1eadt m\u1edbi nh\u01b0 th\u00e9p, k\u00ednh, b\u00ea t\u00f4ng,\u2026 \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt li\u1ec7u m\u1edbi v\u1edbi nh\u1eefng kh\u1ea3 n\u0103ng m\u1edbi so v\u1edbi v\u1eadt li\u1ec7u truy\u1ec1n th\u1ed1ng.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 theo ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ed5 x\u00fay cho t\u01b0 t\u01b0\u1edfng r\u1eb1ng m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00f4ng nghi\u1ec7p m\u1edbi, m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng x\u00e3 h\u1ed9i m\u1edbi ph\u1ea3i th\u1ec3 hi\u1ec7n qua ki\u1ebfn tr\u00fac. T\u1eeb \u0111\u00f3 ch\u00fang ta c\u00f3 ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, khi ki\u1ebfn tr\u00fac h\u01b0\u1edbng t\u1edbi m\u1ed9t th\u1ebf gi\u1edbi m\u1edbi v\u1edbi v\u1eadt li\u1ec7u m\u1edbi v\u00e0 ch\u1ed1i b\u1ecf nh\u1eefng trang tr\u00ed r\u01b0\u1eddm r\u00e0. H\u1ecd cho r\u1eb1ng c\u1ea5u tr\u00fac c\u1ee7a c\u00f4ng tr\u00ecnh ch\u00ednh l\u00e0 gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a c\u00f4ng tr\u00ecnh. V\u1eadt li\u1ec7u hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u00f3 tr\u01b0\u1edbc ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i nh\u01b0ng khi \u0111\u00f3 ng\u01b0\u1eddi ta thi\u1ebft k\u1ebf ch\u01b0a theo ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 Art Deco \u0111\u00e3 b\u1eaft \u0111\u1ea7u s\u1eed d\u1ee5ng v\u1eadt li\u1ec7u hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i hay tr\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3 nh\u01b0 Neoclassical Architecture (t\u00e2n c\u1ed5 \u0111i\u1ec3n) th\u00ec nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00e3 s\u1eed d\u1ee5ng b\u00ea t\u00f4ng, k\u00ednh, th\u00e9p, v.v. nh\u01b0ng ng\u00f4n ng\u1eef th\u00ec ch\u01b0a ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 theo ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i l\u00e0 nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 thi\u1ebft k\u1ebf theo ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1eaft ngu\u1ed3n \u1edf ch\u00e2u \u00c2u. Khi ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n \u1edf nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc \u0111ang ph\u00e1t tri\u1ec3n, \u1edf nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc \u0111\u00e3 tr\u1ea3i qua chi\u1ebfn tranh nh\u01b0 \u1edf Vi\u1ec7t Nam ch\u1eb3ng h\u1ea1n, n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng c\u00f4ng c\u1ee5 \u0111\u1ec3 t\u00ecm ki\u1ebfm nh\u1eefng t\u00ednh c\u00e1ch m\u1edbi, nh\u1eefng bi\u1ec3u hi\u1ec7n m\u1edbi, c\u0169ng nh\u01b0 c\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 \u1edf ch\u00e2u \u00c2u sau chi\u1ebfn tranh th\u1ebf gi\u1edbi. Vi\u1ec7t Nam, hay Cambodia hay Brazil, v.v. \u0111\u1ec1u nh\u01b0 v\u1eady.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-5171 size-full\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-05-04_0609-scaled-e1779708067933.jpg\" alt=\"\" width=\"1697\" height=\"2560\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-05-04_0609-scaled-e1779708067933.jpg 1697w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-05-04_0609-scaled-e1779708067933-199x300.jpg 199w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-05-04_0609-scaled-e1779708067933-679x1024.jpg 679w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-05-04_0609-scaled-e1779708067933-768x1159.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-05-04_0609-scaled-e1779708067933-1018x1536.jpg 1018w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-05-04_0609-scaled-e1779708067933-1358x2048.jpg 1358w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-05-04_0609-scaled-e1779708067933-8x12.jpg 8w\" sizes=\"(max-width: 1697px) 100vw, 1697px\" \/><\/p>\n<p>N\u00f3 g\u1ecdi l\u00e0 Regionalism (Ch\u1ee7 ngh\u0129a v\u00f9ng mi\u1ec1n) khi m\u00e0 nh\u1eefng qu\u1ed1c gia n\u00e0y tho\u00e1t kh\u1ecfi thu\u1ed9c \u0111\u1ecba v\u00e0 l\u1ea5y l\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp, mu\u1ed1n th\u1ec3 hi\u1ec7n \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng v\u0103n h\u00f3a trong th\u1eddi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1eb1ng v\u1eadt li\u1ec7u hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, nh\u01b0ng c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u1ea5m xuy\u1ebft c\u1ee7a v\u0103n h\u00f3a b\u1ea3n \u0111\u1ecba. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 \u1edf S\u00e0i G\u00f2n th\u00ec c\u00f3 Th\u01b0 vi\u1ec7n Khoa h\u1ecdc T\u1ed5ng h\u1ee3p, hay Dinh \u0110\u1ed9c L\u1eadp. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh c\u1ee7a m\u1ed9t phong tr\u00e0o l\u1edbn tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi, phong tr\u00e0o ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 c\u1ee5 th\u1ec3 h\u01a1n l\u00e0 phong tr\u00e0o c\u1ee7a nh\u1eefng n\u01b0\u1edbc m\u00e0 v\u1eeba gi\u00e0nh l\u1ea1i \u0111\u1ed9c l\u1eadp sau thu\u1ed9c \u0111\u1ecba.<\/p>\n<p>\u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb, l\u00e0 m\u1ed9t nh\u00e1nh \u0111\u00e3 th\u1eed nghi\u1ec7m v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n l\u00ean ki\u1ebfn tr\u00fac v\u1eadt li\u1ec7u c\u00f4ng nghi\u1ec7p nh\u01b0ng kh\u00f4ng theo ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i th\u1ebf gi\u1edbi m\u00e0 theo m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e0 qua nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m ch\u1ea5m xuy\u1ebft v\u0103n h\u00f3a nh\u01b0 m\u00ecnh v\u1eeba n\u00f3i, v\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n l\u00e0 qua th\u00edch nghi v\u1edbi kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi v\u1edbi c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n th\u00f4ng gi\u00f3, che n\u1eafng, che m\u01b0a\u2026 \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. Nh\u01b0ng m\u1ed9t \u0111i\u1ec3m \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ec3 \u00fd, \u0111\u00f3 l\u00e0 ngo\u00e0i c\u00e1i nh\u00e1nh t\u1ea1m g\u1ecdi l\u00e0 nh\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ed1ng do c\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 thi\u1ebft k\u1ebf th\u00ec c\u00f2n c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e1nh kh\u00e1c c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 \u0103n nh\u1eadp v\u00e0o trong ng\u00f4n ng\u1eef ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba, t\u1ee9c l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee7a qu\u1ea7n ch\u00fang. M\u00ecnh th\u1ea5y r\u1eb1ng khi m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi khi x\u00e2y nh\u00e0 th\u00ec ph\u1ea7n l\u1edbn h\u1ecd s\u1ebd x\u00e2y m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh theo ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1edbi v\u1eadt li\u1ec7u c\u00f4ng nghi\u1ec7p, c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n ki\u1ebfn tr\u00fac tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng v\u00e0 kh\u00f4ng c\u00f3 trang tr\u00ed ki\u1ebfn tr\u00fac r\u01b0\u1eddm r\u00e0.<\/p>\n<p>T\u00f9y n\u01a1i th\u00ec \u0111i\u1ec1u n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 kh\u00f4ng \u0111\u00fang, nh\u01b0ng nh\u00ecn chung, \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u00f4ng n\u0103ng tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng. L\u00fd do n\u00f3 tr\u1edf th\u00e0nh b\u1ea3n \u0111\u1ecba l\u00e0 v\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 thi\u1ebft k\u1ebf theo m\u1ed9t c\u00e1i d\u1ea1ng \u201c\u00fd ch\u00ed\u201d c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0, m\u00e0 n\u00f3 thi\u1ebft k\u1ebf theo d\u1ea1ng ng\u00f4n ng\u1eef, v\u1edbi m\u1ed9t b\u1ea3n m\u1eabu. Nh\u01b0 khi m\u00ecnh n\u00f3i v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba, \u0111\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t b\u1ea3n m\u1eabu. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 t\u1ed5 ch\u1ee9c nh\u00e0 ph\u1ed1 v\u1edbi ban c\u00f4ng, l\u00f4-gia, hoa gi\u00f3, s\u00e2n th\u01b0\u1ee3ng, gi\u1ebfng tr\u1eddi\u2026 \u0110\u00e3 c\u00f3 m\u1ed9t t\u1ed5 ch\u1ee9c chung v\u00e0 m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi \u00e1p d\u1ee5ng n\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 mang d\u1ea5u \u1ea5n c\u1ee7a h\u1ecd. Ch\u00ednh v\u00ec l\u00fd do \u0111\u00f3 m\u00e0 \u0111\u00e2y l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba b\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef ki\u1ebfn tr\u00fac m\u1edbi. \u0110\u00e2y l\u00e0 l\u00fd do m\u00e0 m\u00ecnh quan t\u00e2m t\u1edbi ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ecba.&#8221;<\/p>\n<h5>\u0110\u1ec3 gi\u1ea3i ngh\u0129a cho hai ch\u1eef \u201cHi\u1ec7n \u0111\u1ea1i\u201d th\u00ec William Paling nh\u00e0 nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 \u0111\u00f4 th\u1ecb h\u1ecdc, trong m\u1ed9t nghi\u00ean c\u1ee9u vi\u1ebft n\u0103m 2012 vi\u1ebft v\u1ec1 \u201cBi\u1ebfn \u0111\u1ed5i, hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 v\u1ecb th\u1ebf\u201d \u0111\u00e3 t\u1eadp trung nghi\u00ean c\u1ee9u v\u1ec1 th\u00e0nh ph\u1ed1 Phnom Penh v\u00e0 \u00f4ng \u0111\u01b0a ra c\u00e1c kh\u00e1i ni\u1ec7m v\u1ec1 vi\u1ec7c ki\u1ebfn tr\u00fac v\u00e0 quy ho\u1ea1ch \u0111\u01b0\u1ee3c d\u00f9ng nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00f4ng c\u1ee5 kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh v\u1ecb th\u1ebf, \u00f4ng nh\u1eadn \u0111\u1ecbnh r\u1eb1ng c\u00e1c c\u00f4ng d\u00e2n Ch\u00e2u \u00c1 \u1edf \u0111\u00f3 coi hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i l\u00e0 \u201cs\u1ef1 h\u01b0\u1edfng \u1ee9ng m\u1ea1nh m\u1ebd v\u1edbi nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u m\u1edbi m\u1ebb, v\u1edbi c\u00f4ng ngh\u1ec7 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, th\u1eadm ch\u00ed l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ed1ng tr\u1ecb c\u1ee7a lo\u00e0i ng\u01b0\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi thi\u00ean nhi\u00ean v\u00e0 nh\u1eefng thay \u0111\u1ed5i nhanh ch\u00f3ng\u201d, c\u00f3 th\u1ec3 th\u1ea5y hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t phong c\u00e1ch, v\u1eady v\u1edbi anh t\u00ednh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u00f2n bao h\u00e0m nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u g\u00ec?<\/h5>\n<p>\u0110\u1ed1i v\u1edbi m\u00ecnh v\u1edbi t\u01b0 c\u00e1ch l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 th\u00ec m\u00ecnh ngh\u0129 ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u1ec9 n\u00ean quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ki\u1ebfn tr\u00fac v\u00e0 c\u00e1ch s\u00e1ng t\u00e1c, quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u00e0 quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ng\u00f4n ng\u1eef. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 n\u00e3y m\u00ecnh n\u00f3i th\u00ec ki\u1ebfn tr\u00fac t\u1ea1i c\u00e1c n\u01b0\u1edbc h\u1eadu thu\u1ed9c \u0111\u1ecba mu\u1ed1n kh\u1eb3ng \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh \u1ea3nh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc \u0111\u00f3. Phnom Penh c\u0169ng l\u00e0 m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1edbi Van Molyvann v\u00e0 \u1edf Vi\u1ec7t Nam th\u00ec c\u00f3 ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 Ng\u00f4 Vi\u1ebft Th\u1ee5, v.v\u2026 \u0110\u00f3 l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u1ee7a m\u1ed9t \u00fd ch\u00ed d\u00e2n t\u1ed9c c\u1ee7a m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>N\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec7n qua nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n m\u00e0 t\u1eeb trong b\u1ea3n ch\u1ea5t \u0111\u00e3 c\u00f3 \u00fd ch\u00ed \u0111\u00f3 r\u1ed3i. Nh\u01b0ng m\u00ecnh ngh\u0129 r\u1eb1ng \u0111\u00f3 ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n c\u1ee7a m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n ki\u1ebfn tr\u00fac. Gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t mi\u1ebfng \u0111\u1ea5t, \u1edf n\u01a1i n\u00e0y hay \u1edf n\u01a1i kia, b\u1ed1i c\u1ea3nh l\u00e0 \u0111\u1ea7u v\u00e0o. M\u00ecnh ngh\u0129 r\u1eb1ng ng\u01b0\u1eddi thi\u1ebft k\u1ebf th\u1ec3 hi\u1ec7n qua c\u00e1ch h\u1ecd l\u1ea5y nh\u1eefng \u0111\u1ea7u v\u00e0o \u0111\u00f3 v\u00e0 chuy\u1ec3n th\u00e0nh m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh. Ngh\u0129a l\u00e0 h\u1ecd c\u1ea5u t\u1ea1o n\u00ean m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh m\u1edbi qua m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o? Ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, l\u00e0 m\u1ed9t qu\u00e1 tr\u00ecnh, m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00e1ng t\u00e1c. Thay v\u00ec nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ki\u1ebfn tr\u00fac d\u1ef1a tr\u00ean nh\u1eefng h\u00ecnh m\u1eabu c\u1ee5 th\u1ec3, c\u1ee9ng nh\u1eafc nh\u01b0 l\u00e0 t\u1ec9 l\u1ec7 ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng, \u0111\u01b0\u1ee3c trang tr\u00ed b\u1eb1ng nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh mang t\u00ednh t\u00f4n gi\u00e1o, t\u00e2m linh, v.v. th\u00ec ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m nh\u01b0 program (t\u1ed5 ch\u1ee9c c\u00f4ng n\u0103ng) v\u1edbi bao nhi\u00eau ph\u00f2ng, bao nhi\u00eau di\u1ec7n t\u00edch, giao th\u00f4ng nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o, v.v. l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u1ee7a ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i coi m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh nh\u01b0 m\u1ed9t c\u00e1i m\u00e1y, l\u00e0 t\u1ed5ng h\u1ee3p c\u1ee7a nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng v\u1edbi nhau, gi\u1ed1ng nh\u01b0 m\u1ed9t \u0111\u1ed3ng h\u1ed3 c\u01a1 v\u1edbi nhi\u1ec1u m\u1eaft x\u00edch h\u1ee3p t\u00e1c v\u1edbi nhau, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 c\u00e1c ph\u00f2ng, m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng, giao th\u00f4ng \u0111i l\u1ea1i ph\u00eda trong, giao th\u00f4ng ngang, giao th\u00f4ng d\u1ecdc, v.v. Th\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng s\u00e1ng t\u00e1c kh\u00e1c v\u1edbi c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng tr\u01b0\u1edbc. Ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng r\u1ea5t t\u1ef1 do, c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00f4ng ph\u1ea3i tu\u00e2n theo m\u1ed9t h\u00ecnh d\u00e1ng b\u1eaft bu\u1ed9c, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i \u0111\u1ed1i x\u1ee9ng, kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i trang tr\u00ed. N\u00f3 t\u1ef1 ph\u00e1t tri\u1ec3n ra t\u1eeb c\u00e1i \u0111\u1ec1 b\u00e0i, t\u1eeb c\u00e1i b\u1ed1i c\u1ea3nh v\u00e0 t\u1eeb c\u00e1i ng\u01b0\u1eddi ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5176\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh4.jpg\" alt=\"\" width=\"1845\" height=\"1101\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh4.jpg 1845w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh4-300x179.jpg 300w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh4-1024x611.jpg 1024w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh4-768x458.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh4-1536x917.jpg 1536w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/pham-phu-vinh4-18x12.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 1845px) 100vw, 1845px\" \/><\/p>\n<h4 style=\"text-align: center;\">L\u1edbp ngh\u0129a bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng<\/h4>\n<h5>Trong ph\u00e2n c\u1ea3nh c\u1ee7a b\u1ed9 phim Columbus (2017), Jin v\u00e0 Casey \u0111\u1ee9ng trong ph\u00f2ng kh\u00e1ch c\u1ee7a Miller House v\u1edbi kh\u00f4ng gian m\u1edf, tr\u1ea7n cao, t\u01b0\u1eddng k\u00ednh nh\u00ecn ra v\u01b0\u1eddn, v\u1edbi l\u1edbp ngh\u0129a bi\u1ec3u t\u01b0\u1ee3ng \u1ea5y, \u0111\u01b0\u1ee3c nhi\u1ec1u ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 \u00e1p d\u1ee5ng v\u00e0 xem \u0111\u00f3 l\u00e0 thi\u1ebft k\u1ebf hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Nh\u01b0ng v\u1edbi ki\u1ebfn tr\u00fac mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 chung c\u01b0 s\u1ed1 12 \u0111\u1ea1i l\u1ed9 V\u00f5 V\u0103n Ki\u1ec7t, ta th\u1ea5y r\u00f5 s\u1ef1 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 ng\u01b0\u1eddi Ph\u00e1p g\u1ed1c Th\u1ee5y S\u0129 Le Corbusier trong n\u1ec1n ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam qua vi\u1ec7c k\u1ebft c\u1ea5u m\u1eb7t ti\u1ec1n t\u00f2a nh\u00e0 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 c\u00f4ng tr\u00ecnh Unite d&#8217;Habitation t\u1ea1i Ph\u00e1p. M\u1eb7c d\u00f9 t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1 v\u1ec1 k\u1ebft c\u1ea5u, nh\u01b0ng ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 Nguy\u1ec5n V\u0103n Hoa \u0111\u00e3 \u0111\u01b0a ra m\u1ed9t gi\u1ea3i ph\u00e1p thi\u1ebft k\u1ebf thanh tho\u00e1t h\u01a1n v\u00e0 ph\u00f9 h\u1ee3p v\u1edbi kh\u00ed h\u1eadu Vi\u1ec7t Nam th\u00f4ng qua vi\u1ec7c \u1ee9ng d\u1ee5ng c\u00e1c c\u1ea5u ki\u1ec7n m\u1ea3nh h\u01a1n, khi\u1ebfn cho b\u1ed1 c\u1ee5c t\u1ed5ng th\u1ec3 thanh tho\u00e1t h\u01a1n. Ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t Nam nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng \u00fd t\u01b0\u1edfng hay v\u00e0 t\u00e1i thi\u1ebft, bi\u1ebfn ch\u00fang th\u00e0nh b\u1ea3n s\u1eafc ri\u00eang theo phong t\u1ee5c v\u00e0 l\u1ecbch s\u1eed c\u1ee7a \u0111\u1ecba ph\u01b0\u01a1ng. H\u1ecd kh\u00f4ng sao ch\u00e9p l\u1ea1i \u00fd t\u01b0\u1edfng m\u00e0 chuy\u1ec3n h\u00f3a ch\u00fang th\u00e0nh b\u1ea3n s\u1eafc Vi\u1ec7t Nam. Th\u1ebf th\u00ec khi c\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 ph\u00e2n t\u00edch v\u1ec1 n\u00f3 v\u00e0 suy ngh\u0129 v\u1ec1 n\u00f3 th\u00ec theo anh \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra d\u1ea5u \u1ea5n Vi\u1ec7t trong nh\u1eefng thi\u1ebft k\u1ebf th\u1eddi k\u00fd \u0111\u00f3?<\/h5>\n<p>M\u00ecnh kh\u00f4ng ngh\u0129 r\u1eb1ng, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p c\u1ee7a chung c\u01b0 V\u00f5 V\u0103n Ki\u1ec7t, c\u00f3 m\u1ed9t s\u1ef1 \u00e1p d\u1ee5ng l\u1ea1i Le Corbusier. M\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 hi\u1ec3u r\u1eb1ng c\u00f3 s\u1ef1 gi\u1ed1ng nhau trong c\u00e1i nh\u1ecbp c\u1ee7a m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng, nh\u01b0ng nh\u1ecbp c\u1ee7a m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng c\u00f3 kh\u1eafp n\u01a1i trong ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Ngo\u00e0i ra, Le Corbusier thi\u1ebft k\u1ebf b\u00ea t\u00f4ng tr\u1ea7n &#8211; ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u00f4 m\u1ed9c. Nh\u01b0ng \u1edf Vi\u1ec7t Nam, th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 kh\u00f4ng c\u00f3 ch\u1ee7 ngh\u0129a th\u00f4 m\u1ed9c v\u00ec h\u1ecd b\u1ea3o v\u1ec7 b\u00ea t\u00f4ng b\u1eb1ng xi m\u0103ng, \u0111\u00e1 r\u1eeda \u0111\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 kh\u1ecfi \u0111\u1ed9 \u1ea9m, m\u01b0a.<\/p>\n<p>M\u00ecnh kh\u00f4ng ngh\u0129 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng t\u1eeb Le Corbusier v\u00ec c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi h\u1ecd c\u00f3 \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng nh\u01b0 l\u00e0 Mies van der Rohe, Frank Lloyd Wright, v.v. Le Corbusier c\u00f3 \u0111\u00f3ng g\u00f3p trong vi\u1ec7c \u00f4ng vi\u1ebft quy\u1ec3n The Modular v\u1ec1 h\u1ec7 th\u1ed1ng Modular (h\u1ec7 th\u1ed1ng t\u1ef7 l\u1ec7 v\u00e0ng), r\u1ea5t l\u00e0 ti\u1ec7n cho vi\u1ec7c thi\u1ebft k\u1ebf. Phong tr\u00e0o Bauhaus c\u0169ng v\u1eady, ho\u1eb7c l\u00e0 Neufert, v\u1edbi quy\u1ec3n Neufert m\u00e0 sinh vi\u00ean ki\u1ebfn tr\u00fac n\u00e0o c\u0169ng ph\u1ea3i \u0111\u1ecdc. C\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c nhau, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i Le Corbusier l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi n\u1ed5i ti\u1ebfng nh\u1ea5t. V\u00ec v\u1eady, m\u00ecnh ngh\u0129 c\u1ea7n ph\u1ea3i r\u00f5 r\u00e0ng khi n\u00f3i ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam ch\u1ecbu \u1ea3nh h\u01b0\u1edfng c\u1ee7a Le Corbusier hay m\u1ed9t ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 n\u00e0o kh\u00e1c, v\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng gi\u1ea3 thuy\u1ebft kh\u00f3 x\u00e1c nh\u1eadn.<\/p>\n<p>C\u00f2n v\u1ec1 chuy\u1ec7n \u0111i\u1ec1u g\u00ec l\u00e0m cho ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam mang b\u1ea3n s\u1eafc ri\u00eang th\u00ec m\u00ecnh ngh\u0129 n\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u t\u1ef1 nhi\u00ean. Th\u1ee9 nh\u1ea5t, n\u00f3 \u1edf trong kh\u00ed h\u1eadu Vi\u1ec7t Nam, kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi n\u00f3ng \u1ea9m, m\u01b0a nhi\u1ec1u. \u0110\u1ec3 b\u1ea3o v\u1ec7 c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u00e0 ng\u01b0\u1eddi \u1edf trong c\u00f4ng tr\u00ecnh, ph\u1ea3i c\u1ea7n nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p thi\u1ebft k\u1ebf kh\u00e1c. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 ph\u1ea3i c\u00f3 m\u00e1i v\u01b0\u01a1n \u0111\u1ec3 che m\u01b0a, che n\u1eafng; tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng, ph\u1ea3i c\u00f3 lam gi\u00f3 \u0111\u1ec3 th\u00f4ng gi\u00f3, tr\u00e1nh \u1ea9m, m\u1ea5t v\u1ec7 sinh. Ri\u00eang nh\u1eefng bi\u1ec7n ph\u00e1p thi\u1ebft k\u1ebf \u0111\u00f3 th\u00ec n\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra nh\u1eefng ng\u00f4n ng\u1eef thi\u1ebft k\u1ebf r\u1ea5t kh\u00e1c r\u1ed3i. \u1ede ch\u00e2u \u00c2u th\u00ec c\u00f3 m\u00f9a \u0111\u00f4ng v\u00e0 m\u00f9a h\u00e8. V\u00e0o m\u00f9a \u0111\u00f4ng l\u1ea1nh, c\u00f4ng tr\u00ecnh ph\u1ea3i k\u00edn kh\u00ed.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-5170 size-full\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-03-49_0599-scaled-e1779708104237.jpg\" alt=\"\" width=\"1697\" height=\"2560\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-03-49_0599-scaled-e1779708104237.jpg 1697w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-03-49_0599-scaled-e1779708104237-199x300.jpg 199w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-03-49_0599-scaled-e1779708104237-679x1024.jpg 679w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-03-49_0599-scaled-e1779708104237-768x1159.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-03-49_0599-scaled-e1779708104237-1018x1536.jpg 1018w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-03-49_0599-scaled-e1779708104237-1358x2048.jpg 1358w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/2019-03-25-19-03-49_0599-scaled-e1779708104237-8x12.jpg 8w\" sizes=\"(max-width: 1697px) 100vw, 1697px\" \/><\/p>\n<p>C\u00f2n \u1edf Vi\u1ec7t Nam th\u00ec ph\u1ea3i tho\u00e1ng kh\u00ed \u0111\u1ec3 tr\u00e1nh \u1ea9m m\u1ed1c. Ri\u00eang \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra m\u1ed9t c\u00e1i m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng r\u1ea5t c\u00f3 chi\u1ec1u s\u00e2u. Chi\u1ec1u s\u00e2u theo ngh\u0129a h\u01a1i m\u1ef9 thu\u1eadt, t\u1ee9c l\u00e0 gi\u1eefa l\u1edbp ho\u00e0n to\u00e0n ngo\u00e0i tr\u1eddi v\u00e0 l\u1edbp ho\u00e0n to\u00e0n trong nh\u00e0, \u201cv\u1ecf\u201d c\u1ee7a m\u1ed9t c\u0103n nh\u00e0 trong ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1edbp. Ngo\u00e0i c\u00e1i t\u01b0\u1eddng s\u1ebd c\u00f3 m\u1ed9t l\u1edbp ban c\u00f4ng hay m\u1ed9t l\u1edbp t\u01b0\u1eddng hoa gi\u00f3, v\u00e0 ngo\u00e0i l\u1edbp \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t l\u1edbp m\u00e1i che. Kh\u00e1i ni\u1ec7m \u201cv\u1ecf\u201d l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m r\u1ea5t r\u1ed9ng c\u1ee7a nhi\u1ec1u th\u00e0nh ph\u1ea7n.<\/p>\n<p>Kho\u1ea3ng c\u00e1ch t\u1eeb \u0111i\u1ec3m ho\u00e0n to\u00e0n ngo\u00e0i tr\u1eddi v\u00e0 \u0111i\u1ec3m ho\u00e0n to\u00e0n b\u00ean trong nh\u00e0 r\u1ea5t xa nhau, r\u1ea5t kh\u00e1c so v\u1edbi so v\u1edbi ki\u1ebfn tr\u00fac kh\u00ed h\u1eadu \u00f4n \u0111\u1edbi. Ri\u00eang vi\u1ec7c th\u00f4ng gi\u00f3 v\u00e0 che n\u1eafng \u0111\u00e3 t\u1ea1o ra r\u1ea5t nhi\u1ec1u l\u1edbp ki\u1ebfn tr\u00fac kh\u00e1c nhau, th\u00e0nh ph\u1ea7n kh\u00e1c nhau. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 t\u1ea1o ra chi\u1ec1u s\u00e2u trong m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng khi nh\u00ecn t\u1eeb b\u00ean ngo\u00e0i v\u00e0o. \u0110\u1eb7c bi\u1ec7t l\u00e0 khi c\u00f3 n\u1eafng th\u00ec b\u00f3ng \u0111\u1ed5 c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u1ed5 l\u00ean nhau, l\u1eabn qua l\u1eabn l\u1ea1i. V\u00e0 khi m\u00ecnh nh\u00ecn v\u00e0o c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh g\u1ea7n nh\u01b0 bi\u1ebfn m\u1ea5t d\u1ea7n v\u00e0o b\u00ean trong.<\/p>\n<p>C\u00f2n ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u00f4n \u0111\u1edbi th\u00ec t\u1ea1m g\u1ecdi l\u00e0 \u201cc\u1ee5c k\u1ecbch\u201d h\u01a1n. Vi\u1ec7c n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 t\u1eeb l\u00e2u. Ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ed5 truy\u1ec1n c\u1ee7a Vi\u1ec7t Nam nh\u01b0 ch\u00f9a, \u0111\u00ecnh c\u0169ng c\u00f3 nh\u1eefng l\u1edbp b\u00f3ng s\u00e2u v\u00e0 n\u00f3 bi\u1ebfn m\u1ea5t d\u1ea7n trong c\u00f4ng tr\u00ecnh. \u0110\u00f3 l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 \u201cth\u1ef1c d\u1ee5ng\u201d. Ngo\u00e0i ra th\u00ec c\u00f2n c\u1ea3 nh\u1eefng v\u1ea5n \u0111\u1ec1 gu, v\u1ea5n \u0111\u1ec1 th\u1ea9m m\u1ef9. M\u1ed9t quan s\u00e1t c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam r\u1ea5t \u0111\u1eb7c v\u1ec1 m\u1eb7t nh\u1ecbp \u0111i\u1ec7u v\u00e0 c\u00f3 \u0111\u1ed9 t\u01b0\u01a1ng ph\u1ea3n cao. V\u1ea5n \u0111\u1ec1 gu th\u1ea9m m\u1ef9 t\u00f9y thu\u1ed9c v\u00e0o m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0ng c\u0169ng c\u00f3 m\u1ed9t ph\u1ea7n d\u1ea5u \u1ea5n t\u1eeb v\u0103n h\u00f3a chung. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ph\u1ea7n trong c\u00e1c y\u1ebfu t\u1ed1 l\u00e0m cho ki\u1ebfn tr\u00fac Vi\u1ec7t Nam mang d\u1ea5u \u1ea5n ri\u00eang.<br \/>\n\u0110\u00f3 l\u00e0 nh\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ed1ng. Nh\u01b0ng nh\u00e1nh b\u1ea3n \u0111\u1ecba l\u1ea1i c\u00e0ng mang d\u1ea5u \u1ea5n Vi\u1ec7t h\u01a1n n\u1eefa. M\u00ecnh ngh\u0129 ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u00e3 thi\u1ebft k\u1ebf m\u1ed9t s\u1ed1 nh\u00e0 ph\u1ed1.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng v\u1edbi l\u01b0\u1ee3ng nh\u00e0 ph\u1ed1 hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i l\u1edbn nh\u01b0 v\u1eady gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 20, kh\u00f3 c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i r\u1eb1ng nh\u1eefng ng\u00f4i nh\u00e0 \u0111\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c thi\u1ebft k\u1ebf b\u1edfi ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0. M\u1ed9t gi\u1ea3 thuy\u1ebft l\u00e0 ch\u1ee7 nh\u00e0 thu\u00ea nh\u00e0 th\u1ea7u v\u00e0 mu\u1ed1n nh\u00e0 c\u1ee7a m\u00ecnh ph\u1ea3i th\u1ebf n\u00e0y hay th\u1ebf kia. \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng s\u00e1ng t\u00e1c mang t\u00ednh ng\u1eabu h\u1ee9ng v\u00e0 t\u1ef1 nhi\u00ean, nh\u01b0ng l\u1ea1i mang d\u1ea5u \u1ea5n nh\u01b0ng l\u00e0 s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n ch\u00e2n th\u1eadt c\u1ee7a m\u1ed7i c\u00e1 nh\u00e2n v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng.. Vi\u1ec7c n\u00e0y c\u00e0ng l\u00e0m cho nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u00e0y mang t\u00ednh b\u1ea3n \u0111\u1ecba h\u01a1n v\u1ec1 m\u1eb7t th\u1ea9m m\u1ef9 v\u00ec kh\u00f4ng c\u1ea7n ph\u1ea3i qua t\u1ea5t c\u1ea3 c\u00e1c qu\u00e1 tr\u00ecnh ki\u1ec3m duy\u1ec7t c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u00ednh th\u1ed1ng.<\/p>\n<h5>Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch Poetic Significance: S\u00e0i G\u00f2n Mid-century Modernist Architecture anh c\u00f3 tr\u00ecnh b\u00e0y \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t t\u00e0i li\u1ec7u ghi ch\u00e9p c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ph\u00e2n lo\u1ea1i ho\u00e1 c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m nh\u1eadn d\u1ea1ng. V\u1eady v\u1edbi anh c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng m\u1ef9 c\u1ea3m c\u1ee7a c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u1edf S\u00e0i G\u00f2n t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1950 \u0111\u1ebfn nh\u1eefng n\u0103m 1970?<\/h5>\n<p>Th\u1eddi \u0111i\u1ec3m m\u00ecnh vi\u1ebft cu\u1ed1n s\u00e1ch, giai \u0111o\u1ea1n 2020 &#8211; 2021, th\u00ec c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u00f3 nh\u1eadn th\u1ee9c v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam r\u1ea5t hi\u1ebfm v\u00e0 m\u00ecnh ki\u1ebfm t\u00e0i li\u1ec7u th\u00ec kh\u00f4ng c\u00f3. G\u1ea7n nh\u01b0 l\u00e0 kh\u00f4ng ai quan t\u00e2m. C\u00f3 nh\u00f3m Vietnamese Modernist Architecture tr\u00ean Facebook th\u1ec9nh tho\u1ea3ng \u0111\u0103ng h\u00ecnh c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh, nh\u01b0ng nh\u00ecn chung r\u1ea5t hi\u1ebfm. M\u00ecnh mu\u1ed1n t\u1ed5ng h\u1ee3p nh\u1eefng g\u00ec m\u00ecnh bi\u1ebft l\u1ea1i, h\u1ec7 th\u1ed1ng h\u00f3a b\u1eb1ng c\u00e1ch quan s\u00e1t v\u00e0 ghi ch\u00e9p. M\u1eb7c d\u00f9 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u00f3 m\u00ecnh ch\u01b0a bi\u1ebft r\u00f5 \u0111\u00e2y l\u00e0 c\u00e1i g\u00ec.<\/p>\n<p>M\u00ecnh ch\u1ec9 bi\u1ebft n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00e1i g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00e1c th\u00f4i. C\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ee7a m\u00ecnh h\u1ed3i \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u01b0 v\u1eady, c\u1ed1 g\u1eafng t\u00ecm ra c\u00e1c \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ph\u00e2n bi\u1ec7t. M\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 v\u1ea5n \u0111\u1ec1 che n\u1eafng, che m\u01b0a, h\u1ec7 th\u1ed1ng hoa gi\u00f3, t\u01b0\u1eddng \u0111\u00f4i\u2026 \u0111\u00f3 l\u00e0 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi n\u00f3i chung v\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac Vi\u1ec7t Nam n\u00f3i ri\u00eang. Nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m n\u00e0y \u0111\u00e3 c\u00f3 trong ki\u1ebfn tr\u00fac truy\u1ec1n th\u1ed1ng r\u1ed3i, nh\u01b0ng b\u00e2y gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5172\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Cover_1-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"1920\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Cover_1-scaled.jpg 2560w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Cover_1-300x225.jpg 300w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Cover_1-1024x768.jpg 1024w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Cover_1-768x576.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Cover_1-1536x1152.jpg 1536w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Cover_1-2048x1536.jpg 2048w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/Cover_1-16x12.jpg 16w\" sizes=\"(max-width: 2560px) 100vw, 2560px\" \/><\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3 m\u00ecnh b\u1eaft \u0111\u1ea7u c\u00f3 nh\u1eefng g\u00f3c nh\u00ecn mang t\u00ednh m\u1ef9 c\u1ea3m h\u01a1n. M\u00ecnh ph\u00e2n t\u00edch c\u00e1c \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5n xuy\u1ebft khi m\u00e0 ng\u01b0\u1eddi ta s\u00e1ng t\u00e1c. Nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5n xuy\u1ebft \u0111\u00f3 l\u00e0 g\u00ec? \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 ch\u1ee7 quan. M\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5n xuy\u1ebft m\u00e0 m\u00ecnh th\u1ea5y l\u00e0 trong c\u00e1ch h\u1ecd ch\u01a1i v\u1edbi k\u1ebft c\u1ea5u. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 d\u1ea7m console lu\u00f4n th\u00f2 ra m\u1ed9t ch\u00fat tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng, hay l\u00e0 hai \u0111\u1ea7u d\u1ea7m d\u1ecdc k\u1ec1 nhau, hay pergola v\u1edbi d\u1ea7m che n\u1eafng, m\u1ed7i d\u1ea7m d\u00e0y 5 &#8211; 10 cm, c\u00e1ch nhau kho\u1ea3ng ch\u1ec9 5, 10, 20 cm, r\u1ea5t \u0111\u1eb7c. \u0110\u00e2y l\u00e0 nh\u1eefng d\u1ea1ng \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5n. M\u00ecnh g\u1ecdi \u0111\u00f3 l\u00e0 \u201c\u0111i\u1ec3m nh\u1ea5n b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng\u201d. G\u1ea7n nh\u01b0 m\u1ed9t b\u1ee9c tranh, ngo\u00e0i nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n b\u1eaft bu\u1ed9c c\u00f3 ch\u1ee9c n\u0103ng th\u1ef1c s\u1ef1, th\u00ec c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5n \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1eb1ng nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n v\u1ed1n c\u00f3 c\u00f4ng n\u0103ng nh\u01b0ng gi\u1edd tr\u1edf th\u00e0nh \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5n, \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1eb7t \u0111\u1ec3 \u0111\u1ec3 ho\u00e0n th\u00e0nh b\u1ed1 c\u1ee5c theo \u00fd c\u1ee7a ng\u01b0\u1eddi s\u00e1ng t\u00e1c.<\/p>\n<p>\u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t trong ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00ec ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ed1n kh\u00f4ng tha th\u1ee9 cho trang tr\u00ed. N\u1ebfu trang tr\u00ed th\u00ec n\u00f3 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Nh\u01b0ng ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00e1c nhau \u0111\u00f3 l\u00e0 \u0111i\u1ec1u l\u00e0m cho ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00ec n\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng b\u1ea3n \u0111\u1ecba, m\u1ed9t ho\u1ea1t \u0111\u1ed9ng qu\u1ea7n ch\u00fang. Khi quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh x\u00e2y nh\u00e0, h\u1ecd s\u1ebd x\u00e2y nh\u01b0 th\u1ebf v\u1edbi h\u00e0nh vi thi\u1ebft k\u1ebf nh\u01b0 th\u1ebf. \u0110\u00f3 l\u00e0 c\u00e1c \u0111i\u1ec3m b\u1ea5t th\u01b0\u1eddng (anomaly) trong b\u1ed1 c\u1ee5c.<\/p>\n<p>M\u1ed9t h\u00e0nh vi r\u1ea5t \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t n\u1eefa l\u00e0 tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng h\u00f3a. Trong ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i th\u1ebf gi\u1edbi c\u00f3 nh\u1eefng th\u00e0nh ph\u1ea7n architectonic, ch\u01a1i v\u1edbi c\u00e1c tr\u00f2 ch\u01a1i h\u00ecnh h\u1ecdc \u0111\u1ec3 t\u1ea1o ra c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n ki\u1ebfn tr\u00fac tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng khi v\u1eabn gi\u1eef \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ee9c n\u0103ng c\u1ee7a th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u00f3. Vi\u1ec7c n\u00e0y x\u1ea3y ra r\u1ea5t nhi\u1ec1u \u1edf Vi\u1ec7t Nam. C\u00e1c b\u1ed3n c\u00e2y tr\u00ean m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng nh\u00e0 ph\u1ed1, \u0111\u1eb7t tr\u00ean d\u1ea7m console c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e1ch t\u1ea1o h\u00ecnh kh\u00e1c nhau: h\u00ecnh vu\u00f4ng, h\u00ecnh d\u1ecdc, h\u00ecnh thang, c\u00e1c lam che n\u1eafng tr\u00ean to\u00e0n m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng, ho\u1eb7c hoa gi\u00f3 v\u1edbi r\u1ea5t nhi\u1ec1u c\u00e1ch tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng h\u00f3a. Th\u1eadm ch\u00ed r\u00e3nh k\u1ebb ng\u0103n n\u1ee9t tr\u00ean \u0111\u00e1 r\u1eeda c\u0169ng tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t tr\u00f2 ch\u01a1i h\u00ecnh h\u1ecdc.<\/p>\n<p>\u1ede S\u00e0i G\u00f2n th\u00ec kh\u00e1 l\u00e0 ch\u1eaft l\u1ecdc, c\u00f2n c\u00e0ng \u0111i v\u1ec1 v\u00f9ng qu\u00ea th\u00ec s\u1ef1 trang tr\u00ed c\u00e0ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t h\u01a1n v\u1edbi s\u1ef1 th\u1ec3 hi\u1ec7n c\u00e1 nh\u00e2n c\u00e0ng nhi\u1ec1u h\u01a1n. Ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ecba l\u00e0 m\u1ed9t kh\u00e1i ni\u1ec7m d\u1ec5 g\u00e2y tranh c\u00e3i. Nh\u01b0ng \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t nh\u1eadn th\u1ee9c m\u1edbi v\u00e0 m\u1ed9t v\u1ea5n \u0111\u1ec1 m\u1edf c\u1ea7n \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u00e0o s\u00e2u. M\u00ecnh kh\u00f4ng ngh\u0129 ki\u1ebfn tr\u00fac c\u0169 m\u1edbi l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba, ki\u1ebfn tr\u00fac m\u1edbi c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba. M\u00ecnh coi t\u1eeb \u201cb\u1ea3n \u0111\u1ecba\u201d l\u00e0 m\u1ed9t t\u00ednh ch\u1ea5t h\u01a1n l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng ph\u00e2n lo\u1ea1i. T\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u00f3, \u1edf \u0111\u00e2y, l\u00e0 trong c\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn c\u1ee7a c\u00e1 nh\u00e2n trong c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng v\u00e0 c\u1ee7a c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng \u0111\u00f3 v\u1edbi ki\u1ebfn tr\u00fac. M\u00ecnh th\u1ea5y ki\u1ebfn tr\u00fac nh\u00e0 ph\u1ed1, nh\u00e0 v\u01b0\u1eddn gi\u1eefa th\u1ebf k\u1ef7 XX \u1edf Vi\u1ec7t Nam x\u00e2y b\u1eb1ng g\u1ea1ch, b\u00ea t\u00f4ng, k\u00ednh, th\u00e9p l\u00e0 nh\u1eefng v\u1eadt li\u1ec7u c\u00f4ng nghi\u1ec7p v\u00e0 c\u00e1c thi\u1ebft k\u1ebf tr\u1eebu t\u01b0\u1ee3ng.<\/p>\n<p>V\u00ec v\u1eady \u0111\u00e2y l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Ch\u00fang l\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch r\u1ea5t b\u1ea3n \u0111\u1ecba, v\u1edbi nh\u1eefng h\u00e0nh vi r\u1ea5t t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee7a ch\u00ednh ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n. V\u00ec v\u1eady, \u0111\u00e2y c\u0169ng l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba. \u0110i\u1ec1u n\u00e0y \u0111\u00fang theo hai chi\u1ec1u: ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ecba hay ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. B\u00e2y gi\u1edd m\u00ecnh \u0111ang t\u1eadp trung suy ngh\u0129 v\u1ec1 nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m ng\u00f4n ng\u1eef trong ki\u1ebfn tr\u00fac b\u1ea3n \u0111\u1ecba hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam n\u00f3i ri\u00eang v\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac n\u00f3i chung. Nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m n\u00e0y r\u1ea5t gi\u1ed1ng, n\u1ebfu kh\u00f4ng n\u00f3i l\u00e0 y h\u1ec7t so v\u1edbi ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ef1 nhi\u00ean.<\/p>\n<p>M\u1eb7c d\u00f9 m\u1ed7i c\u00e2u n\u00f3i \u0111\u1ec1u c\u00f3 c\u1ea5u tr\u00fac v\u1edbi ch\u1ee7 ng\u1eef, v\u1ecb ng\u1eef, nh\u01b0ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd n\u00f3i m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c nhau. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Vinh \u0111\u1ec1u n\u00f3i ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, nh\u01b0ng ti\u1ebfng Vi\u1ec7t c\u1ee7a V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 Vinh s\u1ebd kh\u00e1c nhau v\u1ec1 c\u00e1ch x\u00e2y d\u1ef1ng c\u00e2u, c\u00e1ch ch\u1ecdn t\u1eeb. T\u1ee9c l\u00e0 c\u00f9ng tr\u00ean m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac chung nh\u01b0ng m\u1ed7i ng\u01b0\u1eddi s\u1ebd th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t c\u00e1ch kh\u00e1c nhau. Nh\u1eefng t\u00ednh ch\u1ea5t \u0111\u00f3 \u0111\u1ec1u c\u00f3 trong ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. Ngay c\u1ea3 th\u1ea9m m\u1ef9 c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 xem l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng \u201cgi\u1ecdng v\u00f9ng mi\u1ec1n\u201d trong ki\u1ebfn tr\u00fac.<\/p>\n<p>M\u00ecnh th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb. T\u1ea1i sao n\u00f3 l\u1ea1i c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ed1ng nhau nh\u01b0 v\u1eady? Ng\u00f4n ng\u1eef l\u00e0 g\u00ec? V\u00e0 gi\u1edbi h\u1ea1n c\u1ee7a ng\u00f4n ng\u1eef \u1edf \u0111\u00e2u? \u0110\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m m\u00e0 m\u00ecnh \u0111ang nghi\u00ean c\u1ee9u: coi ki\u1ebfn tr\u00fac nh\u01b0 l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng ng\u00f4n ng\u1eef, v\u00e0 kh\u1ea3 n\u0103ng ng\u00f4n ng\u1eef bao h\u00e0m nhi\u1ec1u h\u01a1n l\u00e0 c\u00e1c ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ef1 nhi\u00ean. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 V\u01b0\u01a1ng v\u00e0 m\u00ecnh \u0111ang n\u00f3i ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, nh\u01b0ng m\u00ecnh c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 n\u00f3i b\u1eb1ng m\u1ed9t th\u1ee9 ti\u1ebfng kh\u00e1c n\u1ebfu nh\u01b0 m\u00ecnh sinh ra \u1edf m\u1ed9t tr\u01b0\u1eddng ng\u00f4n ng\u1eef kh\u00e1c. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ee9ng minh r\u1eb1ng kh\u1ea3 n\u0103ng ng\u00f4n ng\u1eef l\u00e0 m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng s\u00e2u h\u01a1n c\u1ea3 m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ef1 nhi\u00ean c\u1ee5 th\u1ec3, v\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ef1 nhi\u00ean ch\u1ec9 l\u00e0 b\u1ec1 n\u1ed5i c\u1ee7a m\u1ed9t kh\u1ea3 n\u0103ng s\u00e1ng t\u1ea1o s\u00e2u h\u01a1n.<\/p>\n<p>M\u1ed9t khi x\u00e1c \u0111\u1ecbnh nh\u01b0 v\u1eady, n\u00f3 m\u1edf \u0111\u01b0\u1eddng cho kh\u1ea3 n\u0103ng r\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef b\u1ec1 n\u1ed5i n\u00e0y c\u00f3 th\u1ec3 \u0111\u01b0\u1ee3c thay th\u1ebf b\u1eb1ng m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef b\u1ec1 n\u1ed5i kh\u00e1c m\u00e0 c\u00f9ng v\u1eadn \u0111\u1ed9ng d\u1ef1a tr\u00ean kh\u1ea3 n\u0103ng ng\u00f4n ng\u1eef s\u00e2u c\u1ee7a m\u1ed7i con ng\u01b0\u1eddi. M\u1ed9t lu\u1eadn \u0111i\u1ec3m m\u00e0 m\u00ecnh mu\u1ed1n ph\u00e1t tri\u1ec3n \u0111\u00f3 l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng ng\u00f4n ng\u1eef b\u1ec1 n\u1ed5i, nh\u01b0 ti\u1ebfng Vi\u1ec7t, ti\u1ebfng Anh, ti\u1ebfng Ph\u00e1p, v.v., v\u00e0 c\u00f3 h\u1ec7 th\u1ed1ng ng\u1eef ph\u00e1p, c\u00fa ph\u00e1p v\u00e0 t\u1eeb v\u1ef1ng. N\u1ebfu m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc ti\u1ebfng Vi\u1ec7t hay ti\u1ebfng Anh, v.v. h\u1ecd c\u0169ng c\u00f3 th\u1ec3 h\u1ecdc m\u1ed9t th\u1ee9 &#8220;ti\u1ebfng ki\u1ebfn tr\u00fac&#8221;.<\/p>\n<p>Ch\u00ednh v\u00ec v\u1eady cho n\u00ean ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee9 ng\u00f4n ng\u1eef ki\u1ebfn tr\u00fac \u0111\u00f3 nh\u01b0 khi m\u00ecnh h\u1ecdc ti\u1ebfng Vi\u1ec7t khi c\u00f2n b\u00e9. V\u00e0 khi h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ee9 ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u00f3 th\u00ec h\u1ecd th\u1ef1c h\u00e0nh th\u1ee9 ng\u00f4n ng\u1eef \u0111\u00f3 m\u1ed9t c\u00e1ch t\u1ef1 nhi\u00ean. M\u00ecnh \u0111o\u00e1n l\u00e0 ch\u00ednh b\u1edfi v\u00ec nh\u01b0 v\u1eady cho n\u00ean c\u00f3 nh\u1eefng s\u1ef1 tr\u00f9ng h\u1ee3p, nh\u1eefng s\u1ef1 gi\u1ed1ng nhau trong c\u00e1c h\u00e0nh vi s\u00e1ng t\u1ea1o, v\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 vi\u1ebft l\u00e1ch hay n\u00f3i l\u00e0 nh\u1eefng h\u00e0nh vi s\u00e1ng t\u1ea1o kh\u00e1c. Nh\u1eefng \u0111\u1eb7c \u0111i\u1ec3m nh\u01b0 m\u00ecnh n\u00eau \u1edf tr\u00ean nh\u01b0 ng\u1eef ph\u00e1p chung, \u0111\u1eb7c tr\u01b0ng c\u00e1 nh\u00e2n, nh\u01b0 gi\u1ecdng v\u00f9ng mi\u1ec1n, hay kh\u00e1i ni\u1ec7m \u0111i\u1ec3m nh\u1ea5n xuy\u1ebft l\u00e0 nh\u1eefng kh\u00e1i ni\u1ec7m c\u00f3 th\u1ec3 \u00e1p d\u1ee5ng cho ng\u00f4n ng\u1eef t\u1ef1 nhi\u00ean v\u00e0 c\u0169ng nh\u01b0 l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef ki\u1ebfn tr\u00fac. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng \u0111i\u1ec3m m\u00e0 m\u00ecnh \u0111ang kh\u00e1m ph\u00e1.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5173\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/D497A4CE-0023-4853-9A70-00B85FC92FC3.jpg\" alt=\"\" width=\"2448\" height=\"2448\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/D497A4CE-0023-4853-9A70-00B85FC92FC3.jpg 2448w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/D497A4CE-0023-4853-9A70-00B85FC92FC3-300x300.jpg 300w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/D497A4CE-0023-4853-9A70-00B85FC92FC3-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/D497A4CE-0023-4853-9A70-00B85FC92FC3-150x150.jpg 150w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/D497A4CE-0023-4853-9A70-00B85FC92FC3-768x768.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/D497A4CE-0023-4853-9A70-00B85FC92FC3-1536x1536.jpg 1536w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/D497A4CE-0023-4853-9A70-00B85FC92FC3-2048x2048.jpg 2048w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/05\/D497A4CE-0023-4853-9A70-00B85FC92FC3-12x12.jpg 12w\" sizes=\"(max-width: 2448px) 100vw, 2448px\" \/><\/p>\n<h5>\u2014 tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1ec1 ng\u00f4n ng\u1eef h\u1ecdc \u2014<\/h5>\n<p>M\u00ecnh ngh\u0129 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ecba Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t di s\u1ea3n m\u00e0 tr\u01b0\u1edbc gi\u1edd \u00edt \u0111\u01b0\u1ee3c ngh\u0129 t\u1edbi. V\u00ed d\u1ee5 nh\u01b0 \u1edf Vi\u1ec7t Nam, khi m\u00ecnh ngh\u0129 t\u1edbi di s\u1ea3n, m\u00ecnh s\u1ebd ngh\u0129 ngay t\u1edbi c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh truy\u1ec1n th\u1ed1ng hay ki\u1ebfn tr\u00fac thu\u1ed9c \u0111\u1ecba. V\u00e0 kh\u00e1i ni\u1ec7m di s\u1ea3n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u00f4ng t\u1ed3n t\u1ea1i, trong khi ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 vai tr\u00f2 l\u1ecbch s\u1eed r\u1ea5t quan tr\u1ecdng. \u0110\u00f3 l\u00e0 th\u1eddi \u0111i\u1ec3m \u0111\u1ea7u c\u1ee7a n\u01b0\u1edbc Vi\u1ec7t Nam hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, \u0111\u1ed9c l\u1eadp. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t di s\u1ea3n. Nh\u00e1nh ch\u00ednh th\u1ed1ng c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam th\u00ec t\u1ea5t nhi\u00ean ph\u1ea3i b\u1ea3o t\u1ed3n.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng hi\u1ec7n t\u1ea1i, nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o t\u1ed3n ch\u1ec9 v\u00ec vai tr\u00f2 l\u1ecbch s\u1eed nh\u01b0 Dinh \u0110\u1ed9c L\u1eadp, v\u00e0 kh\u00f4ng v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i xu\u1ea5t s\u1eafc, c\u00f9ng v\u1edbi nhi\u1ec1u c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00e1c. Ch\u00fang ta ch\u01b0a th\u1ea5y m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c b\u1ea3o v\u1ec7 b\u1edfi v\u00ec \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. V\u1ec1 m\u1eb7t h\u1ecdc thu\u1eadt, ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ecba Vi\u1ec7t Nam l\u00e0 m\u1ed9t hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi khi m\u00e0 ch\u01b0a c\u00f3 m\u1ed9t nh\u00e1nh ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i n\u00e0o mang t\u00ednh b\u1ea3n \u0111\u1ecba nh\u01b0 \u1edf Vi\u1ec7t Nam, \u0111\u01b0\u1ee3c th\u1ef1c h\u00e0nh m\u1ed9t c\u00e1ch d\u00e0y \u0111\u1eb7c kh\u1eafp c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc, v\u00f4 c\u00f9ng s\u00e1ng t\u1ea1o.<\/p>\n<p>N\u1ebfu n\u00f3i v\u1ec1 b\u1ea3n s\u1eafc, th\u00ec \u0111\u00e2y l\u00e0 m\u1ed9t trong nh\u1eefng ti\u1ec1m n\u0103ng \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u v\u1ec1 kh\u00e1i ni\u1ec7m n\u00e0y, v\u00ec n\u00f3 \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o ra b\u1edfi m\u1ed9t c\u1ed9ng \u0111\u1ed3ng c\u1ee5 th\u1ec3, trong m\u1ed9t b\u1ed1i c\u1ea3nh c\u1ee5 th\u1ec3, v\u1edbi m\u1ed9t ng\u00f4n ng\u1eef ho\u00e0n to\u00e0n m\u1edbi nh\u01b0ng \u0111\u00e3 \u0111\u01b0\u1ee3c thu\u1ea7n h\u00f3a ngay l\u1eadp t\u1ee9c. M\u00ecnh cho r\u1eb1ng \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u00e0m n\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam v\u00e0 nh\u00e1nh ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i b\u1ea3n \u0111\u1ecba Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<h5>L\u1eddi k\u1ebft<\/h5>\n<p>V\u00e0 \u0111\u1ec3 k\u1ebft l\u1ea1i bu\u1ed5i tr\u00f2 chuy\u1ec7n l\u1ea7n n\u00e0y t\u00f4i xin g\u1eedi \u0111\u1ec3 c\u00e1c b\u1ea1n m\u1ed9t c\u00e2u h\u1ecfi \u0111\u1ec3 ch\u00fang ta c\u00f9ng suy ng\u1eabm cho vui. S\u1ebd ra sao n\u1ebfu nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh ki\u1ebfn tr\u00fac truy\u1ec1n c\u1ea3m h\u1ee9ng cho ch\u00fang ta b\u1ecb \u0111\u1eadp b\u1ecf, v\u00e0 n\u1ebfu ta c\u00f3 m\u1ed9t lo\u1ea1i t\u00e0i n\u0103ng \u0111\u1ec3 ch\u1ec9nh s\u1eeda ch\u00fang, khi\u1ebfn ch\u00fang th\u00edch nghi v\u00e0 \u0111i\u1ec1u ch\u1ec9nh v\u1edbi nh\u1eefng b\u1ed1i c\u1ea3nh x\u00e3 h\u1ed9i m\u1edbi th\u00ec ch\u00fang ta s\u1ebd l\u00e0m g\u00ec v\u1edbi ch\u00fang?. xin c\u1ea3m \u01a1n c\u00e1c b\u1ea1n \u0111\u00e3 t\u1eadp trung \u0111\u1ecdc h\u1ebft b\u00e0i vi\u1ebft.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Trong d\u00f2ng ch\u1ea3y c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, ki\u1ebfn tr\u00fac th\u01b0\u1eddng \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u00ecn nh\u01b0 nh\u1eefng h\u00ecnh kh\u1ed1i v\u1eadt ch\u1ea5t, nh\u1eefng m\u1eb7t \u0111\u1ee9ng, nh\u1eefng b\u1ea3n v\u1ebd k\u1ef9 thu\u1eadt. Nh\u01b0ng v\u1edbi Ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 Ph\u1ea1m Ph\u00fa Vinh, ki\u1ebfn tr\u00fac c\u00f2n l\u00e0 m\u1ed9t d\u1ea1ng k\u00fd \u1ee9c, m\u1ed9t h\u1ec7 ng\u00f4n ng\u1eef th\u1ea9m m\u1ef9 k\u1ec3 l\u1ea1i c\u00e2u chuy\u1ec7n c\u1ee7a con [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":5178,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-5168","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5168","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5168"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5168\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5183,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5168\/revisions\/5183"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5178"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5168"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5168"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5168"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}