{"id":4306,"date":"2026-01-16T02:41:57","date_gmt":"2026-01-16T02:41:57","guid":{"rendered":"https:\/\/htp.org.vn\/?p=4306"},"modified":"2026-01-16T02:41:57","modified_gmt":"2026-01-16T02:41:57","slug":"dung-nghi-minh-nho-be-kien-truc-hien-dai-mien-nam-viet-nam-du-de-nguoi-viet-tu-hao","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/dung-nghi-minh-nho-be-kien-truc-hien-dai-mien-nam-viet-nam-du-de-nguoi-viet-tu-hao\/","title":{"rendered":"\u0110\u1eebng ngh\u0129 m\u00ecnh nh\u1ecf b\u00e9, ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i mi\u1ec1n nam Vi\u1ec7t Nam \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t t\u1ef1 h\u00e0o"},"content":{"rendered":"<p>B\u01b0\u1edbc \u0111i tr\u00ean nh\u1eefng con ph\u1ed1 c\u1ee7a S\u00e0i G\u00f2n, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1edbm nh\u1eadn ra r\u1eb1ng ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a bao gi\u1edd t\u00e1ch bi\u1ec7t kh\u1ecfi th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00e0y. \u0110\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, t\u01b0 duy v\u1eadt li\u1ec7u th\u00f4ng minh, v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ti\u1ebfp nh\u1eadn hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i ch\u1ee7 \u0111\u1ed9ng nh\u01b0ng c\u00f3 ch\u1ecdn l\u1ecdc, n\u1ec1n ki\u1ebfn tr\u00fac n\u00e0y th\u1ec3 hi\u1ec7n m\u1ed9t m\u1ee9c \u0111\u1ed9 t\u1ef1 tin ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p \u0111\u1ee7 \u0111\u1ec3 t\u1ef1 n\u00f3i l\u00ean gi\u00e1 tr\u1ecb c\u1ee7a ch\u00ednh n\u00f3. \u0110\u00e2y kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 ng\u00f4n ng\u1eef vay m\u01b0\u1ee3n, c\u0169ng kh\u00f4ng ph\u1ea3i phi\u00ean b\u1ea3n nh\u1ea1t nho\u00e0 c\u1ee7a c\u00e1c tr\u00e0o l\u01b0u to\u00e0n c\u1ea7u, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t h\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ea1o n\u00ean b\u1edfi nh\u1eefng ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c, th\u1ea5u hi\u1ec3u s\u00e2u s\u1eafc b\u1ed1i c\u1ea3nh b\u1ea3n \u0111\u1ecba v\u00e0 ph\u1ea3n h\u1ed3i l\u1ea1i b\u1ed1i c\u1ea3nh \u1ea5y b\u1eb1ng t\u01b0 duy thi\u1ebft k\u1ebf s\u00e2u s\u1eafc v\u00e0 b\u1ea3n l\u0129nh ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p.<br \/>\nTrong cu\u1ed9c tr\u00f2 chuy\u1ec7n v\u1edbi \u00f4ng Mel Schenck ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9 \u0111\u00e3 d\u00e0nh nhi\u1ec1u th\u1eadp k\u1ef7 quan s\u00e1t, nghi\u00ean c\u1ee9u v\u00e0 s\u1ed1ng c\u00f9ng ti\u1ebfn tr\u00ecnh ph\u00e1t tri\u1ec3n ki\u1ebfn tr\u00fac Vi\u1ec7t Nam \u0111i\u1ec1u n\u00e0y tr\u1edf n\u00ean kh\u00f4ng th\u1ec3 ph\u1ee7 nh\u1eadn Ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 Vi\u1ec7t Nam c\u00f3 n\u0103ng l\u1ef1c cao, v\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i mi\u1ec1n Nam l\u00e0 m\u1ed9t di s\u1ea3n x\u1ee9ng \u0111\u00e1ng \u0111\u01b0\u1ee3c t\u1ef1 h\u00e0o kh\u00f4ng c\u1ea7n so s\u00e1nh, c\u0169ng kh\u00f4ng c\u1ea7n bi\u1ec7n minh.<\/p>\n<h4>\u0110\u1ec3 gi\u1edbi thi\u1ec7u v\u1ec1 m\u00ecnh \u00f4ng s\u1ebd n\u00f3i \u0111i\u1ec1u g\u00ec?<\/h4>\n<p>\u0110\u1ec3 xem n\u00e0o, t\u00f4i l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi M\u1ef9. T\u00f4i \u0111\u1ebfn t\u1eeb bang Montana \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u01a1i m\u00e0 ph\u1ea7n l\u1edbn m\u1ecdi ng\u01b0\u1eddi th\u1eadm ch\u00ed kh\u00f4ng bi\u1ebft n\u00f3 n\u1eb1m \u1edf \u0111\u00e2u. Montana \u1edf s\u00e1t bi\u00ean gi\u1edbi Canada, ph\u00eda \u0111\u00f4ng d\u00e3y Rocky Mountains. D\u00e3y n\u00fai \u1ea5y ch\u1ea1y xuy\u00ean qua bang, nh\u01b0ng ph\u1ea7n l\u1edbn l\u00e3nh th\u1ed5 c\u00f2n l\u1ea1i l\u00e0 th\u1ea3o nguy\u00ean tr\u1ea3i d\u00e0i \u0111\u1ea5t n\u00f4ng nghi\u1ec7p, m\u1ecf d\u1ea7u, nh\u1eefng kho\u1ea3ng kh\u00f4ng gian r\u1ed9ng l\u1edbn v\u00e0 t\u0129nh l\u1eb7ng. \u0110\u00f3 l\u00e0 n\u01a1i t\u00f4i l\u1edbn l\u00ean.<\/p>\n<p>T\u00f4i t\u1ed1t nghi\u1ec7p C\u1eed nh\u00e2n Ki\u1ebfn tr\u00fac t\u1ea1i \u0110\u1ea1i h\u1ecdc Bang Montana v\u00e0o n\u0103m 1970 \u0111\u00fang v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m cu\u1ed9c chi\u1ebfn m\u00e0 c\u00e1c b\u1ea1n g\u1ecdi l\u00e0 Chi\u1ebfn tranh M\u1ef9 v\u1eabn \u0111ang di\u1ec5n ra. Khi \u0111\u00f3, ch\u00ednh ph\u1ee7 M\u1ef9 \u00e1p d\u1ee5ng ch\u1ebf \u0111\u1ed9 b\u1ed1c th\u0103m ngh\u0129a v\u1ee5 qu\u00e2n s\u1ef1, b\u1edfi h\u1ecd kh\u00f4ng c\u00f2n \u0111\u1ee7 binh l\u00ednh. M\u1ed7i ng\u00e0y trong n\u0103m \u0111\u01b0\u1ee3c g\u00e1n cho m\u1ed9t con s\u1ed1 t\u1ed5ng c\u1ed9ng 365 s\u1ed1 v\u00e0 s\u1ed1 c\u1ee7a t\u00f4i kh\u00e1 th\u1ea5p. \u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 \u0111\u1ed3ng ngh\u0129a v\u1edbi kh\u1ea3 n\u0103ng b\u1ecb g\u1ecdi nh\u1eadp ng\u0169 l\u00e0 r\u1ea5t cao.<\/p>\n<p>T\u00f4i v\u1eeba m\u1edbi r\u1eddi kh\u1ecfi tr\u01b0\u1eddng ki\u1ebfn tr\u00fac, v\u00e0 t\u00f4i ngh\u0129 \u201cT\u00f4i kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 s\u00fang \u1ed1ng, nh\u01b0ng t\u00f4i hi\u1ec3u v\u1ec1 x\u00e2y d\u1ef1ng\u201d. T\u00f4i c\u0169ng bi\u1ebft r\u1eb1ng M\u1ef9 khi \u1ea5y \u0111ang tri\u1ec3n khai m\u1ed9t ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng quy m\u00f4 l\u1edbn t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam. V\u00ec th\u1ebf, t\u00f4i n\u1ed9p \u0111\u01a1n v\u00e0o H\u1ea3i qu\u00e2n, xin tr\u1edf th\u00e0nh s\u0129 quan chuy\u00ean tr\u00e1ch v\u1ec1 x\u00e2y d\u1ef1ng. T\u00f4i \u0111\u01b0\u1ee3c ch\u1ea5p nh\u1eadn. Thay v\u00ec b\u01b0\u1edbc v\u00e0o l\u1ee5c qu\u00e2n, t\u00f4i tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t s\u0129 quan h\u1ea3i qu\u00e2n.<\/p>\n<p>T\u00f4i bi\u1ebft m\u00ecnh s\u1ebd l\u00e0m c\u00f4ng vi\u1ec7c c\u00f3 li\u00ean quan \u0111\u1ebfn ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u1ee7 y\u1ebfu l\u00e0 x\u00e2y d\u1ef1ng. T\u00f4i \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam trong m\u1ed9t n\u0103m, t\u1eeb 1971 \u0111\u1ebfn 1972, s\u1ed1ng t\u1ea1i S\u00e0i G\u00f2n, nh\u01b0ng c\u00e1c c\u00f4ng tr\u01b0\u1eddng c\u1ee7a t\u00f4i th\u00ec tr\u1ea3i d\u00e0i t\u1eeb \u0110\u00e0 N\u1eb5ng \u0111\u1ebfn H\u1ed9i An. H\u00e3y th\u1eed t\u01b0\u1edfng t\u01b0\u1ee3ng H\u1ed9i An c\u1ee7a n\u0103m 1972. Khi \u1ea5y, t\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n kh\u00f4ng bi\u1ebft g\u00ec v\u1ec1 H\u1ed9i An. Ch\u00fang t\u00f4i x\u00e2y nh\u00e0 \u1edf cho l\u1ef1c l\u01b0\u1ee3ng H\u1ea3i qu\u00e2n Vi\u1ec7t Nam ngay tr\u00ean b\u00e3i bi\u1ec3n n\u01a1i m\u00e0 ng\u00e0y nay \u0111\u00e3 tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t khu ngh\u1ec9 d\u01b0\u1ee1ng n\u0103m sao.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, t\u00f4i ti\u1ebfp t\u1ee5c di chuy\u1ec3n d\u1ecdc \u0111\u1ea5t n\u01b0\u1edbc, gi\u1eefa Phan Thi\u1ebft v\u00e0 V\u0169ng T\u00e0u, v\u1edbi m\u1ed9t d\u1ef1 \u00e1n t\u1ea1i th\u1ecb tr\u1ea5n H\u00e0m T\u00e2n n\u01a1i m\u00e0 t\u00f4i ngh\u0129 b\u00e2y gi\u1edd g\u1ecdi l\u00e0 La Gi. T\u00f4i c\u0169ng th\u1ef1c hi\u1ec7n nhi\u1ec1u d\u1ef1 \u00e1n t\u1ea1i khu v\u1ef1c ng\u00e0y nay l\u00e0 t\u1ec9nh \u0110\u1ed3ng Nai, r\u1ed3i ng\u01b0\u1ee3c l\u00ean B\u00ecnh Long (t\u00ean g\u1ecdi th\u1eddi b\u1ea5y gi\u1edd), c\u00f9ng m\u1ed9t v\u00e0i c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00e1c t\u1ea1i V\u0129nh Long.<\/p>\n<p>C\u1ee9 nh\u01b0 v\u1eady, t\u00f4i \u0111i g\u1ea7n nh\u01b0 kh\u1eafp mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam. T\u00f4i di chuy\u1ec3n li\u00ean t\u1ee5c, ch\u1ee9ng ki\u1ebfn nhi\u1ec1u v\u00f9ng \u0111\u1ea5t kh\u00e1c nhau. V\u00e0 th\u1eadt may m\u1eafn, trong su\u1ed1t qu\u00e3ng th\u1eddi gian \u1ea5y, t\u00f4i ch\u01b0a bao gi\u1edd tr\u1ef1c ti\u1ebfp nh\u00ecn th\u1ea5y chi\u1ebfn tranh. T\u00f4i c\u00f3 nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n t\u1ed1t. T\u00f4i qu\u1ea3n l\u00fd t\u1ed5ng c\u1ed9ng 21 h\u1ee3p \u0111\u1ed3ng x\u00e2y d\u1ef1ng, t\u1ea5t c\u1ea3 \u0111\u1ec1u do c\u00e1c nh\u00e0 th\u1ea7u Vi\u1ec7t Nam th\u1ef1c hi\u1ec7n tr\u00ean kh\u1eafp c\u1ea3 n\u01b0\u1edbc.<\/p>\n<p>T\u00f4i kh\u00f4ng tham gia v\u00e0o ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh x\u00e2y d\u1ef1ng kh\u1ed5ng l\u1ed3 c\u1ee7a M\u1ef9, b\u1edfi khi t\u00f4i \u0111\u1ebfn, ch\u01b0\u01a1ng tr\u00ecnh \u0111\u00f3 \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o giai \u0111o\u1ea1n k\u1ebft th\u00fac v\u00e0 \u0111\u01b0\u1ee3c giao cho c\u00e1c s\u0129 quan kh\u00e1c ph\u1ee5 tr\u00e1ch. C\u00f4ng vi\u1ec7c c\u1ee7a t\u00f4i t\u1eadp trung ho\u00e0n to\u00e0n v\u00e0o nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n x\u00e2y d\u1ef1ng d\u00e0nh cho ng\u01b0\u1eddi Vi\u1ec7t.<\/p>\n<p><img fetchpriority=\"high\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4299\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/95016100_10157496915151596_4897681091734798336_n.jpg\" alt=\"\" width=\"2000\" height=\"1813\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/95016100_10157496915151596_4897681091734798336_n.jpg 2000w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/95016100_10157496915151596_4897681091734798336_n-300x272.jpg 300w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/95016100_10157496915151596_4897681091734798336_n-1024x928.jpg 1024w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/95016100_10157496915151596_4897681091734798336_n-768x696.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/95016100_10157496915151596_4897681091734798336_n-1536x1392.jpg 1536w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/95016100_10157496915151596_4897681091734798336_n-13x12.jpg 13w\" sizes=\"(max-width: 2000px) 100vw, 2000px\" \/><\/p>\n<h5>Khi \u00f4ng l\u1ea7n \u0111\u1ea7u \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam, \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u1edf Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 kh\u01a1i d\u1eady trong \u00f4ng ni\u1ec1m th\u00f4i th\u00fac kh\u00e1m ph\u00e1 ki\u1ebfn tr\u00fac? \u0110i\u1ec1u g\u00ec khi\u1ebfn n\u00f3 tr\u1edf n\u00ean \u0111\u1eb7c bi\u1ec7t?<\/h5>\n<p>Ngay t\u1eeb ng\u00e0y \u0111\u1ea7u ti\u00ean tr\u00ean qu\u00e3ng \u0111\u01b0\u1eddng t\u1eeb s\u00e2n bay v\u1ec1 tr\u1ee5 s\u1edf t\u1ea1i \u0111\u01b0\u1eddng Hai B\u00e0 Tr\u01b0ng t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 hai ph\u1ea3n \u1ee9ng r\u1ea5t r\u00f5 r\u00e0ng, ch\u00fang g\u1ea7n nh\u01b0 x\u1ea3y ra \u0111\u1ed3ng th\u1eddi.<\/p>\n<p>Ph\u1ea3n \u1ee9ng th\u1ee9 nh\u1ea5t l\u00e0 s\u1ef1 kinh ng\u1ea1c tr\u01b0\u1edbc m\u1eadt \u0111\u1ed9 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i xu\u1ea5t hi\u1ec7n trong \u0111\u00f4 th\u1ecb. Ch\u00fang t\u00f4i \u0111i d\u1ecdc theo con \u0111\u01b0\u1eddng ng\u00e0y nay l\u00e0 Phan \u0110\u00ecnh Ph\u00f9ng, g\u1ea7n giao l\u1ed9 Nguy\u1ec5n Ki\u1ec7m v\u1edbi Phan \u0110\u0103ng L\u01b0u v\u00e0 n\u1ed1i v\u1edbi \u0111\u01b0\u1eddng Ho\u00e0ng V\u0103n Th\u1ee5. T\u1eeb \u0111\u00f3 tr\u1edf \u0111i, tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft t\u00f4i l\u00e0 m\u1ed9t chu\u1ed7i d\u00e0i nh\u1eefng d\u00e3y nh\u00e0 ph\u1ed1 mang ng\u00f4n ng\u1eef hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, li\u00ean t\u1ee5c v\u00e0 d\u00e0y \u0111\u1eb7c \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u00f3 tin. T\u00f4i th\u1ef1c s\u1ef1 kh\u00f4ng th\u1ec3 tin v\u00e0o m\u1eaft m\u00ecnh. B\u1edfi l\u1ebd, t\u00f4i v\u1eeba m\u1edbi t\u1ed1t nghi\u1ec7p tr\u01b0\u1eddng ki\u1ebfn tr\u00fac t\u1ea1i M\u1ef9. \u1ede M\u1ef9, ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng h\u1ec1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn. D\u0129 nhi\u00ean c\u00f3 nh\u1eefng c\u00f4ng tr\u00ecnh n\u1ed5i ti\u1ebfng c\u1ee7a Frank Lloyd Wright v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ed1 ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 l\u1edbn kh\u00e1c, nh\u01b0ng kh\u00f4ng \u1edf \u0111\u00e2u c\u00f3 s\u1ed1 l\u01b0\u1ee3ng \u00e1p \u0111\u1ea3o nh\u01b0 nh\u1eefng g\u00ec t\u00f4i nh\u00ecn th\u1ea5y t\u1ea1i \u0111\u00e2y.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4294\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/36h.jpg\" alt=\"\" width=\"2048\" height=\"1366\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/36h.jpg 2048w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/36h-300x200.jpg 300w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/36h-1024x683.jpg 1024w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/36h-768x512.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/36h-1536x1025.jpg 1536w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/36h-18x12.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 2048px) 100vw, 2048px\" \/><\/p>\n<p>N\u01a1i ch\u00fang t\u00f4i \u1edf l\u00fac \u0111\u00f3 n\u1eb1m tr\u00ean con \u0111\u01b0\u1eddng nay l\u00e0 Nguy\u1ec5n Tr\u00e3i, g\u1ea7n khu C\u1ed1ng Qu\u1ef3nh. M\u1ed9t l\u1ea7n n\u1eefa, khi t\u00f4i \u0111i b\u1ed9 d\u1ecdc theo c\u00e1c tuy\u1ebfn Nguy\u1ec5n Tr\u00e3i v\u00e0 L\u00ea Th\u1ecb Ri\u00eang, c\u1ea3m gi\u00e1c \u1ea5y l\u1ea1i l\u1eb7p l\u1ea1i g\u1ea7n nh\u01b0 100% c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u1ec1u mang tinh th\u1ea7n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. T\u00f4i ho\u00e0n to\u00e0n b\u1ecb cho\u00e1ng ng\u1ee3p. T\u00f4i kh\u00f4ng th\u1ec3 hi\u1ec3u b\u1eb1ng c\u00e1ch n\u00e0o \u0111i\u1ec1u n\u00e0y l\u1ea1i x\u1ea3y ra.<\/p>\n<p>\u0110i\u1ec1u \u0111\u00f3 ch\u1ec9 c\u00f3 th\u1ec3 c\u00f3 m\u1ed9t l\u1eddi gi\u1ea3i th\u00edch ng\u01b0\u1eddi d\u00e2n n\u01a1i \u0111\u00e2y \u0111\u00e3 th\u1ef1c s\u1ef1 \u0111\u00f3n nh\u1eadn ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i. H\u1ecd th\u00edch n\u00f3, h\u1ecd s\u1ed1ng c\u00f9ng n\u00f3. Trong khi \u0111\u00f3, \u1edf ch\u00e2u \u00c2u v\u00e0 n\u01b0\u1edbc M\u1ef9, ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00f4ng ch\u00fang kh\u00f4ng m\u1ea5y quan t\u00e2m \u0111\u1ebfn ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, th\u1eadm ch\u00ed c\u00f2n kh\u00f4ng thi\u1ec7n c\u1ea3m v\u1edbi n\u00f3. Ch\u00ednh s\u1ef1 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u1ea5y \u0111\u00e3 khi\u1ebfn t\u00f4i s\u1eedng s\u1ed1t.<\/p>\n<p>Ph\u1ea3n \u1ee9ng th\u1ee9 hai li\u00ean quan \u0111\u1ebfn quy ho\u1ea1ch \u0111\u00f4 th\u1ecb v\u00e0 m\u1eadt \u0111\u1ed9 d\u00e2n c\u01b0. T\u00f4i l\u1edbn l\u00ean t\u1ea1i Montana, trong m\u1ed9t th\u1ecb tr\u1ea5n nh\u1ecf ch\u1ec9 kho\u1ea3ng ba ngh\u00ecn ng\u01b0\u1eddi. Th\u1ecb tr\u1ea5n g\u1ea7n nh\u1ea5t c\u00e1ch \u0111\u00f3 t\u1edbi b\u1ed1n m\u01b0\u01a1i c\u00e2y s\u1ed1. C\u1ea3 bang khi \u1ea5y c\u00f3 r\u1ea5t \u00edt d\u00e2n c\u01b0. Khi t\u00f4i \u0111\u1ebfn Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 v\u00e0o th\u1eddi \u0111i\u1ec3m t\u00f4i r\u1eddi \u0111i, S\u00e0i G\u00f2n \u0111\u00e3 c\u00f3 kho\u1ea3ng b\u1ed1n tri\u1ec7u ng\u01b0\u1eddi. L\u1ea7n \u0111\u1ea7u ti\u00ean trong \u0111\u1eddi, t\u00f4i th\u1ef1c s\u1ef1 s\u1ed1ng trong m\u1ed9t \u0111\u00f4 th\u1ecb l\u1edbn, v\u00e0 t\u00f4i y\u00eau \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3. T\u00f4i y\u00eau m\u1eadt \u0111\u1ed9, y\u00eau c\u1ea3m gi\u00e1c \u0111\u01b0\u1ee3c \u1edf gi\u1eefa r\u1ea5t nhi\u1ec1u con ng\u01b0\u1eddi.<\/p>\n<p>Gi\u1eefa hai tr\u1ea3i nghi\u1ec7m \u1ea5y s\u1ef1 cho\u00e1ng ng\u1ee3p v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u00e0 c\u1ea3m x\u00fac m\u1ea1nh m\u1ebd tr\u01b0\u1edbc \u0111\u1eddi s\u1ed1ng \u0111\u00f4 th\u1ecb \u0111\u00f4ng \u0111\u00fac bao tr\u00f9m l\u1ea5y t\u00f4i, \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t n\u0103m tuy\u1ec7t v\u1eddi \u0111\u1ed1i v\u1edbi t\u00f4i. V\u00e0 trong su\u1ed1t th\u1eddi gian \u0111\u00f3, t\u00f4i c\u0169ng h\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c r\u1ea5t nhi\u1ec1u v\u1ec1 x\u00e2y d\u1ef1ng.<\/p>\n<h5>\u00d4ng c\u00f3 nh\u1eafc \u0111\u1ebfn kh\u00e1i ni\u1ec7m holistic architecture trong b\u1ed1i c\u1ea3nh ki\u1ebfn tr\u00fac Vi\u1ec7t Nam. \u00d4ng c\u00f3 th\u1ec3 gi\u1ea3i th\u00edch r\u00f5 h\u01a1n v\u1ec1 \u0111i\u1ec1u n\u00e0y kh\u00f4ng?<\/h5>\n<p>Kho\u1ea3ng m\u01b0\u1eddi hai n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, b\u1ea1n h\u1eb3n \u0111\u00e3 bi\u1ebft \u0111\u1ebfn v\u0103n ph\u00f2ng ki\u1ebfn tr\u00fac Tropical Space. H\u1ecd thi\u1ebft k\u1ebf m\u1ed9t ng\u00f4i nh\u00e0 t\u1ea1i \u0110\u00e0 N\u1eb5ng mang t\u00ean Termitary House. N\u1ebfu c\u00f2n nh\u1edb h\u00ecnh \u1ea3nh c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u00f3, b\u1ea1n s\u1ebd th\u1ea5y n\u00f3 g\u1ea7n nh\u01b0 ho\u00e0n to\u00e0n \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng b\u1eb1ng g\u1ea1ch \u0111\u1ecf, v\u1edbi nhi\u1ec1u kho\u1ea3ng kh\u00f4ng gian m\u1edf v\u00e0 v\u00f4 s\u1ed1 khe th\u00f4ng gi\u00f3 nh\u1ecf. \u00dd t\u01b0\u1edfng c\u1ed1t l\u00f5i c\u1ee7a d\u1ef1 \u00e1n xu\u1ea5t ph\u00e1t t\u1eeb c\u00e1ch lo\u00e0i m\u1ed1i c\u00f3 th\u1ec3 \u0111i\u1ec1u ti\u1ebft m\u00f4i tr\u01b0\u1eddng s\u1ed1ng c\u1ee7a ch\u00fang trong \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00ed h\u1eadu kh\u1eafc nghi\u1ec7t nh\u01b0 \u1edf \u0110\u00e0 N\u1eb5ng n\u01a1i m\u00f9a h\u00e8 r\u1ea5t n\u00f3ng v\u00e0 m\u00f9a \u0111\u00f4ng l\u1ea1i m\u00e1t h\u01a1n.<\/p>\n<p>Lo\u00e0i m\u1ed1i l\u00e0m \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 b\u1eb1ng c\u00e1ch t\u1ea1o ra t\u1ed5 hai l\u1edbp t\u01b0\u1eddng. Khi quan s\u00e1t Termitary House, ta th\u1ea5y c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u0169ng \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5u t\u1ea1o t\u1eeb hai l\u1edbp t\u01b0\u1eddng, c\u00e1ch nhau kho\u1ea3ng m\u1ed9t \u0111\u1ebfn hai m\u00e9t. H\u1ec7 th\u1ed1ng c\u00e1c l\u1ed7 th\u00f4ng gi\u00f3 ph\u00e2n b\u1ed1 kh\u1eafp c\u00f4ng tr\u00ecnh gi\u00fap \u0111i\u1ec1u h\u00f2a vi kh\u00ed h\u1eadu b\u00ean trong, \u0111\u1ebfn m\u1ee9c kh\u00f4ng c\u1ea7n s\u1eed d\u1ee5ng \u0111i\u1ec1u h\u00f2a kh\u00f4ng kh\u00ed.<\/p>\n<p><img decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4295\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nhatomoi25.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"667\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nhatomoi25.jpg 1000w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nhatomoi25-300x200.jpg 300w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nhatomoi25-768x512.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nhatomoi25-18x12.jpg 18w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/p>\n<p>C\u00e1ch ti\u1ebfp c\u1eadn n\u00e0y \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1ecdi l\u00e0 biomimicry (m\u00f4 ph\u1ecfng sinh h\u1ecdc) t\u1ee9c l\u00e0 quan s\u00e1t c\u00e1c h\u1ec7 th\u1ed1ng sinh h\u1ecdc, trong tr\u01b0\u1eddng h\u1ee3p n\u00e0y l\u00e0 m\u1ed1i, v\u00e0 chuy\u1ec3n h\u00f3a nguy\u00ean l\u00fd v\u1eadn h\u00e0nh c\u1ee7a ch\u00fang th\u00e0nh gi\u1ea3i ph\u00e1p ki\u1ebfn tr\u00fac. Nh\u01b0ng c\u00e2u chuy\u1ec7n kh\u00f4ng d\u1eebng l\u1ea1i \u1edf \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>B\u1edfi v\u00ec to\u00e0n b\u1ed9 c\u00f4ng tr\u00ecnh \u0111\u01b0\u1ee3c l\u00e0m t\u1eeb m\u1ed9t v\u1eadt li\u1ec7u duy nh\u1ea5t g\u1ea1ch \u0111\u1ecf, khi nh\u00ecn v\u00e0o, b\u1ea1n kh\u00f4ng c\u00f2n nh\u1eadn ra c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn ri\u00eang l\u1ebb. Kh\u00f4ng c\u00f3 c\u1eeda s\u1ed5 l\u1ed9 di\u1ec7n, kh\u00f4ng c\u00f3 c\u00e1c chi ti\u1ebft b\u1ecb t\u00e1ch r\u1eddi. D\u0129 nhi\u00ean, v\u1eabn c\u00f3 c\u1eeda ra v\u00e0o, nh\u01b0ng th\u1ee9 hi\u1ec7n l\u00ean tr\u01b0\u1edbc m\u1eaft b\u1ea1n l\u00e0 m\u1ed9t t\u1ed5ng th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t. M\u1ed9t v\u1eadt li\u1ec7u chi\u1ebfm \u01b0u th\u1ebf, m\u1ed9t h\u00ecnh th\u00e1i tr\u1ecdn v\u1eb9n.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4297\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nhatomoi0102.jpg\" alt=\"\" width=\"1000\" height=\"747\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nhatomoi0102.jpg 1000w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nhatomoi0102-300x224.jpg 300w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nhatomoi0102-768x574.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/nhatomoi0102-16x12.jpg 16w\" sizes=\"(max-width: 1000px) 100vw, 1000px\" \/><\/p>\n<p>\u0110\u00f3 ch\u00ednh l\u00e0 Ki\u1ebfn tr\u00fac Ch\u1ec9nh th\u1ec3 (holistic architecture)<\/p>\n<p>Ng\u01b0\u1ee3c l\u1ea1i, ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i t\u1eadp trung v\u00e0o c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n c\u1ea5u th\u00e0nh c\u1ee5 th\u1ec3 l\u00e0 vi\u1ec7c bi\u1ec3u \u0111\u1ea1t c\u00e1c b\u1ed9 ph\u1eadn v\u00e0 t\u1ed5 h\u1ee3p ch\u00fang th\u00e0nh m\u1ed9t b\u1ed1 c\u1ee5c h\u00e0i h\u00f2a. Ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam ch\u00ednh l\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 t\u1ed5 h\u1ee3p c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n \u0111\u00f3, m\u1ed9t (\u0111\u1ecbnh ngh\u0129a cho ti\u1ebfng n\u00f3i) h\u1ec7 ng\u00f4n ng\u1eef c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh t\u1ed1 \u0111\u01b0\u1ee3c \u0111\u1ecbnh h\u00ecnh v\u00e0 ph\u00e1t tri\u1ec3n b\u1edfi ch\u00ednh c\u00e1c ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 Vi\u1ec7t Nam.<\/p>\n<p>Ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u1ec9nh th\u1ec3 th\u00ec kh\u00e1c. \u1ede \u0111\u00f3, B\u1ea1n thi\u1ebft k\u1ebf n\u00f3 nh\u01b0 m\u1ed9t th\u1ef1c th\u1ec3 th\u1ed1ng nh\u1ea5t, v\u00e0 n\u00f3 hi\u1ec3n hi\u1ec7n nh\u01b0 m\u1ed9t kh\u1ed1i to\u00e0n v\u1eb9n ngay t\u1eeb kh\u1edfi \u0111i\u1ec3m, ch\u1ee9 kh\u00f4ng ph\u1ea3i l\u00e0 s\u1ef1 c\u1ed9ng g\u1ed9p c\u1ee7a c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n. Tropical Space l\u00e0 nh\u1eefng ng\u01b0\u1eddi kh\u1edfi \u0111\u1ea7u cho xu h\u01b0\u1edbng n\u00e0y. Khi theo d\u00f5i ArchDaily h\u1eb1ng ng\u00e0y, t\u00f4i c\u0169ng nh\u1eadn th\u1ea5y th\u00eam hai ho\u1eb7c ba c\u00f4ng tr\u00ecnh kh\u00e1c mang tinh th\u1ea7n t\u01b0\u01a1ng t\u1ef1. \u0110\u1ed3ng th\u1eddi, t\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u \u0111\u1ecdc \u0111\u01b0\u1ee3c nh\u1eefng b\u00ecnh lu\u1eadn c\u1ee7a gi\u1edbi chuy\u00ean m\u00f4n qu\u1ed1c t\u1ebf v\u1ec1 l\u00e0n s\u00f3ng ki\u1ebfn tr\u00fac m\u1edbi t\u1ea1i Vi\u1ec7t Nam, v\u00e0 t\u00f4i nh\u1eadn ra r\u1eb1ng m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111\u00f3 kh\u00e1c bi\u1ec7t \u0111ang di\u1ec5n ra.<\/p>\n<p>Nh\u1eefng \u0111\u1ea1i d\u1ef1 \u00e1n nh\u01b0 b\u1ea3o t\u00e0ng hay nh\u00e0 h\u00e1t c\u1ee7a Frank Gehry hay Zaha Hadid ch\u00ednh l\u00e0 chu\u1ea9n m\u1ef1c c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u1ec9nh th\u1ec3, m\u00e0 ti\u00eau bi\u1ec3u nh\u1ea5t l\u00e0 Zaha Hadid. H\u00e3y chi\u00eam ng\u01b0\u1ee1ng nh\u00e0 h\u00e1t c\u1ee7a b\u00e0 t\u1ea1i Azerbaijan \u0111\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t c\u1ea5u tr\u00fac li\u1ec1n m\u1ea1ch (seamless) tuy\u1ec7t \u0111\u1ed1i. B\u1ea1n kh\u00f4ng th\u1ec3 b\u00f3c t\u00e1ch hay ph\u00e2n \u0111\u1ecbnh t\u1eebng b\u1ed9 ph\u1eadn ri\u00eang l\u1ebb. Ngay c\u1ea3 m\u1eb7t \u0111\u1ea5t c\u0169ng h\u00f2a quy\u1ec7n th\u00e0nh m\u1ed9t ph\u1ea7n kh\u00f4ng th\u1ec3 t\u00e1ch r\u1eddi c\u1ee7a t\u1ed5ng th\u1ec3.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, c\u00e1c star architects hi\u1ebfm khi thi\u1ebft k\u1ebf nh\u00e0 \u1edf hay tr\u01b0\u1eddng h\u1ecdc quy m\u00f4 nh\u1ecf. Ch\u00ednh nh\u1eefng v\u0103n ph\u00f2ng nh\u01b0 Tropical Space hay KIENTRUC O Architects \u0111\u00e3 ph\u00e1t tri\u1ec3n ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u1ec9nh th\u1ec3 \u1edf quy m\u00f4 nh\u1ecf v\u00e0 v\u1eeba. Khi t\u00f4i trao \u0111\u1ed5i v\u1edbi h\u1ecd, b\u1ea3n th\u00e2n h\u1ecd c\u0169ng kh\u00f4ng h\u1ec1 hay bi\u1ebft r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111ang th\u1ef1c h\u00e0nh th\u1ee9 m\u00e0 t\u00f4i g\u1ecdi l\u00e0 &#8220;ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u1ec9nh th\u1ec3&#8221;.<\/p>\n<p>Nh\u01b0ng b\u1eb1ng tr\u1ef1c gi\u00e1c ngh\u1ec1 nghi\u1ec7p, h\u1ecd \u0111\u00e3 n\u1eafm b\u1eaft \u0111\u01b0\u1ee3c xung l\u1ef1c tri th\u1ee9c c\u1ee7a th\u1eddi \u0111\u1ea1i trong k\u1ef7 nguy\u00ean th\u00f4ng tin. Ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i v\u1ed1n l\u00e0 h\u1ec7 ng\u00f4n ng\u1eef ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee7a k\u1ef7 nguy\u00ean c\u00f4ng nghi\u1ec7p m\u1ed9t th\u1eddi \u0111\u1ea1i v\u1ec1 m\u1eb7t c\u01a1 b\u1ea3n \u0111\u00e3 l\u00f9i xa. Trong k\u1ef7 nguy\u00ean th\u00f4ng tin, c\u00e1c nh\u00e0 khoa h\u1ecdc, ngh\u1ec7 s\u0129 v\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 \u0111ang d\u1ea7n thay \u0111\u1ed5i g\u00f3c nh\u00ecn h\u1ecd nh\u00ecn nh\u1eadn m\u1ecdi s\u1ef1 v\u1eadt nh\u01b0 nh\u1eefng ch\u1ec9nh th\u1ec3 thay v\u00ec ch\u1ec9 l\u00e0 s\u1ef1 l\u1eafp gh\u00e9p c\u1ee7a c\u00e1c m\u1ea3nh r\u1eddi r\u1ea1c.<\/p>\n<h5>T\u1eeb g\u00f3c nh\u00ecn c\u1ee7a \u00f4ng, khi \u0111\u1eb7t song song hai kh\u00e1i ni\u1ec7m ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u1ec9nh th\u1ec3 v\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i trong b\u1ed1i c\u1ea3nh Vi\u1ec7t Nam, li\u1ec7u hai cu\u1ed1n s\u00e1ch c\u1ee7a \u00f4ng c\u00f3 ph\u1ea3n \u00e1nh t\u01b0 t\u01b0\u1edfng \u0111\u01b0\u01a1ng \u0111\u1ea1i kh\u00f4ng? V\u00e0 m\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch ti\u1ebfp theo l\u00e0 g\u00ec?<\/h5>\n<blockquote>\n<p style=\"text-align: center;\">\u201c\u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 r\u1ea5t l\u1edbn c\u00f3 l\u1ebd qu\u00e1 l\u1edbn. Nh\u01b0ng t\u00f4i v\u1eabn s\u1ebd l\u00e0m.\u201d<\/p>\n<\/blockquote>\n<p>M\u1ee5c \u0111\u00edch c\u1ee7a cu\u1ed1n s\u00e1ch ti\u1ebfp theo c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 gi\u1edbi thi\u1ec7u m\u1ed9t c\u00e1ch r\u00f5 r\u00e0ng v\u1edbi th\u1ebf gi\u1edbi v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u1ec9nh th\u1ec3 (holistic architecture), b\u1edfi cho \u0111\u1ebfn nay, ph\u1ea7n l\u1edbn c\u00e1c s\u1eed gia ki\u1ebfn tr\u00fac tr\u00ean th\u1ebf gi\u1edbi v\u1eabn ch\u01b0a th\u1ef1c s\u1ef1 nh\u1eadn ra s\u1ef1 t\u1ed3n t\u1ea1i c\u1ee7a n\u00f3.<br \/>\nH\u1ecd v\u1eabn ti\u1ebfp t\u1ee5c g\u1ecdi c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Frank Gehry. H\u1ecd li\u00ean t\u1ee5c g\u1ecdi c\u00e1c c\u00f4ng tr\u00ecnh c\u1ee7a Frank Gehry n\u00f3i ri\u00eang, l\u00e0 thu\u1ed9c ch\u1ee7 ngh\u0129a gi\u1ea3i t\u1ecfa k\u1ebft c\u1ea5u (deconstructivist), nh\u01b0ng th\u1ef1c t\u1ebf kh\u00f4ng ph\u1ea3i v\u1eady. Ch\u1ee7 ngh\u0129a gi\u1ea3i t\u1ecfa k\u1ebft c\u1ea5u \u0111\u01a1n thu\u1ea7n l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ec3u t\u1ed5 h\u1ee3p c\u00e1c th\u00e0nh ph\u1ea7n kh\u00e1c; n\u00f3 v\u1eabn thu\u1ed9c v\u1ec1 ch\u1ee7 ngh\u0129a hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-4296\" src=\"http:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ext-02-2h-scaled.jpg\" alt=\"\" width=\"1707\" height=\"2560\" srcset=\"https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ext-02-2h-scaled.jpg 1707w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ext-02-2h-200x300.jpg 200w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ext-02-2h-683x1024.jpg 683w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ext-02-2h-768x1152.jpg 768w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ext-02-2h-1024x1536.jpg 1024w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ext-02-2h-1366x2048.jpg 1366w, https:\/\/htp.org.vn\/wp-content\/uploads\/2026\/01\/ext-02-2h-8x12.jpg 8w\" sizes=\"(max-width: 1707px) 100vw, 1707px\" \/><\/p>\n<p>Nhi\u1ec1u ng\u01b0\u1eddi xem ki\u1ebfn tr\u00fac c\u1ee7a Zaha Hadid nh\u01b0 m\u1ed9t c\u1ea5p \u0111\u1ed9 cao h\u01a1n c\u1ee7a ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i, nh\u01b0ng h\u1ecd kh\u00f4ng th\u1ec3 tho\u00e1t ra kh\u1ecfi h\u1ec7 t\u01b0 duy c\u1ee7a K\u1ef7 nguy\u00ean C\u00f4ng nghi\u1ec7p. Ch\u00ednh sau khi ho\u00e0n th\u00e0nh cu\u1ed1n s\u00e1ch v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i \u0111\u01b0\u1ee3c xu\u1ea5t b\u1ea3n v\u00e0o n\u0103m 2020 \u2013 t\u00f4i m\u1edbi b\u1eaft \u0111\u1ea7u nghi\u00ean c\u1ee9u nghi\u00eam t\u00fac v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u1ec9nh th\u1ec3.<\/p>\n<p>Khi \u0111\u00f3, t\u00f4i kho\u1ea3ng 75 tu\u1ed5i. Gi\u1edd t\u00f4i \u0111\u00e3 80. Trong qu\u00e3ng th\u1eddi gian \u1ea5y, nh\u1eefng k\u00fd \u1ee9c t\u1eeb th\u1eddi th\u01a1 \u1ea5u, nh\u1eefng n\u0103m th\u00e1ng \u0111\u1ea1i h\u1ecdc v\u00e0 c\u1ea3 cu\u1ed9c \u0111\u1eddi h\u00e0nh ngh\u1ec1 c\u1ee7a t\u00f4i b\u1ea5t ng\u1edd \u00f9a v\u1ec1. Sau n\u00e0y t\u00f4i m\u1edbi bi\u1ebft, \u0111\u00f3 l\u00e0 hi\u1ec7n t\u01b0\u1ee3ng kh\u00e1 ph\u1ed5 bi\u1ebfn \u1edf ng\u01b0\u1eddi l\u1edbn tu\u1ed5i k\u00fd \u1ee9c kh\u00f4ng c\u1ea7n g\u1ecdi, n\u00f3 t\u1ef1 \u0111\u1ebfn. T\u00f4i th\u1ea5y \u0111i\u1ec1u \u0111\u00f3 r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb, v\u00e0 quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh ghi ch\u00e9p l\u1ea1i t\u1ea5t c\u1ea3.<\/p>\n<p>T\u00f4i c\u00f3 ba \u0111\u1ee9a ch\u00e1u \u1edf M\u1ef9 m\u00e0 t\u00f4i h\u1ea7u nh\u01b0 kh\u00f4ng bao gi\u1edd \u0111\u01b0\u1ee3c g\u1eb7p. Ch\u00fang kh\u00f4ng th\u1ef1c s\u1ef1 bi\u1ebft t\u00f4i l\u00e0 ai. V\u00ec th\u1ebf, t\u00f4i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh bi\u1ebfn nh\u1eefng k\u00fd \u1ee9c \u0111\u00f3 th\u00e0nh m\u1ed9t cu\u1ed1n h\u1ed3i k\u00fd m\u1ed9t b\u1ea3n t\u1ef1 truy\u1ec7n. B\u1ea3n th\u1ea3o ban \u0111\u1ea7u d\u00e0i kho\u1ea3ng 600\u2013700 trang, qu\u00e1 nhi\u1ec1u, n\u00ean t\u00f4i bi\u00ean t\u1eadp l\u1ea1i c\u00f2n kho\u1ea3ng 500 trang.<\/p>\n<p>Gi\u1edd \u0111\u00e2y, c\u00e1c ch\u00e1u c\u1ee7a t\u00f4i \u0111\u00e3 c\u00f3 th\u1ee9 \u0111\u1ec3 \u0111\u1ecdc v\u00e0o m\u1ed9t ng\u00e0y n\u00e0o \u0111\u00f3, khi ch\u00fang \u0111\u1ee7 l\u1edbn, \u0111\u1ec3 hi\u1ec3u v\u1ec1 ng\u01b0\u1eddi \u00f4ng v\u1eafng m\u1eb7t c\u1ee7a m\u00ecnh l\u00e0 ng\u01b0\u1eddi nh\u01b0 th\u1ebf n\u00e0o. Vi\u1ec7c vi\u1ebft cu\u1ed1n s\u00e1ch \u0111\u00e3 m\u1ea5t v\u00e0i n\u0103m. Sau khi vi\u1ebft xong, t\u00f4i ph\u1ea3i t\u1ef1 thi\u1ebft k\u1ebf v\u00e0 d\u00e0n trang cu\u1ed1n s\u00e1ch, sau \u0111\u00f3 g\u1eedi n\u00f3 \u0111\u1ebfn nh\u00e0 in. T\u00f4i s\u1eed d\u1ee5ng d\u1ecbch v\u1ee5 in theo y\u00eau c\u1ea7u (print-on-demand), v\u00ec v\u1eady t\u00f4i kh\u00f4ng ph\u1ea3i in v\u00e0 l\u01b0u kho h\u00e0ng ng\u00e0n b\u1ea3n sao.<\/p>\n<p>Khi cu\u1ed1n h\u1ed3i k\u00fd ho\u00e0n t\u1ea5t, t\u00f4i quay tr\u1edf l\u1ea1i v\u1edbi ki\u1ebfn tr\u00fac ch\u1ec9nh th\u1ec3 (holistic architecture). Trong v\u00e0i th\u00e1ng g\u1ea7n \u0111\u00e2y, t\u00f4i \u0111ang t\u00e1i c\u1ea5u tr\u00fac l\u1ea1i to\u00e0n b\u1ed9 suy ngh\u0129 c\u1ee7a m\u00ecnh v\u1ec1 ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 n\u00e0y. Trong khi \u0111\u00f3, Vi\u1ec7t Nam \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. V\u00ec l\u00e0m vi\u1ec7c t\u1ea1i nh\u00e0, t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f2n th\u01b0\u1eddng xuy\u00ean \u0111i v\u00e0o trung t\u00e2m th\u00e0nh ph\u1ed1 hay lang thang kh\u1eafp \u0111\u00f4 th\u1ecb nh\u01b0 tr\u01b0\u1edbc n\u1eefa. M\u01b0\u1eddi hay m\u01b0\u1eddi l\u0103m n\u0103m tr\u01b0\u1edbc, t\u00f4i \u0111i b\u1ed9 kh\u1eafp S\u00e0i G\u00f2n v\u00e0 hi\u1ec3u th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00e0y r\u1ea5t r\u00f5. T\u00f4i \u0111\u00e3 s\u1ed1ng \u1edf \u0111\u00e2y 20 n\u0103m, nh\u01b0ng c\u0169ng ph\u1ea3i th\u1eeba nh\u1eadn r\u1eb1ng m\u00ecnh \u0111\u00e3 m\u1ea5t k\u1ebft n\u1ed1i v\u1edbi m\u1ed9t s\u1ed1 chuy\u1ec3n bi\u1ebfn m\u1edbi. V\u00ec th\u1ebf, t\u00f4i b\u1eaft \u0111\u1ea7u ra ngo\u00e0i nhi\u1ec1u h\u01a1n, quan s\u00e1t l\u1ea1i, \u0111\u1ec3 xem \u0111i\u1ec1u g\u00ec \u0111ang th\u1ef1c s\u1ef1 di\u1ec5n ra.<\/p>\n<p>T\u00f4i v\u1eabn theo d\u00f5i ki\u1ebfn tr\u00fac Vi\u1ec7t Nam th\u00f4ng qua ArchDaily, Dezeen v\u00e0 c\u00e1c n\u1ec1n t\u1ea3ng kh\u00e1c. R\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ee9 \u0111\u00e3 thay \u0111\u1ed5i kh\u00f4ng ch\u1ec9 \u1edf Vi\u1ec7t Nam m\u00e0 tr\u00ean ch\u00ednh th\u1ebf gi\u1edbi. To\u00e0n c\u1ea7u h\u00f3a \u0111\u00e3 \u0111\u1ec3 l\u1ea1i d\u1ea5u \u1ea5n m\u1ea1nh m\u1ebd. Ph\u1ea7n l\u1edbn ki\u1ebfn tr\u00fac \u0111\u01b0\u1ee3c x\u00e2y d\u1ef1ng t\u1eeb nh\u1eefng n\u0103m 1980 \u0111\u1ebfn nay tr\u1edf n\u00ean t\u1ed1i gi\u1ea3n h\u01a1n, ti\u1ec7m c\u1eadn c\u00e1c xu h\u01b0\u1edbng to\u00e0n c\u1ea7u. \u0110\u00e1ng ti\u1ebfc l\u00e0, nhi\u1ec1u t\u00f2a nh\u00e0 cao t\u1ea7ng m\u1edbi l\u1ea1i theo \u0111u\u1ed5i Phong c\u00e1ch Qu\u1ed1c t\u1ebf (International Style) nh\u1ea1t nh\u00f2a v\u00e0 bu\u1ed3n t\u1ebb.<\/p>\n<p>Tuy nhi\u00ean, v\u1eabn c\u00f3 nh\u1eefng \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t th\u00fa v\u1ecb \u0111ang di\u1ec5n ra. T\u00f4i c\u1ea7n ph\u1ea3i b\u1eaft k\u1ecbp, nh\u1eadn di\u1ec7n nh\u1eefng d\u1ef1 \u00e1n \u0111\u00f3 v\u00e0 sau \u0111\u00f3 ph\u00e2n t\u00edch ch\u00fang. Trong cu\u1ed1n s\u00e1ch m\u1edbi, t\u00f4i c\u0169ng s\u1ebd gi\u1ea3i th\u00edch t\u1ea1i sao ch\u00fang ta \u0111\u00e3 b\u01b0\u1edbc v\u00e0o K\u1ef7 nguy\u00ean Th\u00f4ng tin v\u00e0 t\u1ea1i sao t\u00ednh ch\u1ec9nh th\u1ec3 (holism) \u0111\u00e3 tr\u1edf n\u00ean quan tr\u1ecdng. \u0110\u00f3 l\u00e0 m\u1ed9t ch\u1ee7 \u0111\u1ec1 r\u1ea5t l\u1edbn, g\u1ea7n nh\u01b0 qu\u00e1 l\u1edbn, nh\u01b0ng t\u00f4i v\u1eabn s\u1ebd th\u1ef1c hi\u1ec7n n\u00f3.<\/p>\n<h5>Ng\u01b0\u1eddi ta th\u01b0\u1eddng n\u00f3i ai c\u0169ng c\u1ea7n c\u00f3 m\u1ee5c ti\u00eau s\u1ed1ng. V\u1eady m\u1ee5c ti\u00eau s\u1ed1ng c\u1ee7a \u00f4ng l\u00e0 g\u00ec? \u00d4ng t\u00ecm ra n\u00f3 t\u1eeb khi n\u00e0o? V\u00e0 \u00f4ng c\u00f3 theo \u0111u\u1ed5i n\u00f3 cho \u0111\u1ebfn t\u1eadn h\u00f4m nay kh\u00f4ng?<\/h5>\n<p>Ngay t\u1eeb th\u1eddi trung h\u1ecdc th\u1ef1c ra l\u00e0 t\u1eeb ng\u00e0y t\u00f4i quy\u1ebft \u0111\u1ecbnh m\u00ecnh mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0, khi m\u1edbi 10 tu\u1ed5i t\u00f4i \u0111\u00e3 lu\u00f4n suy ngh\u0129 v\u1ec1 m\u1ee5c ti\u00eau. T\u00f4i l\u1edbn l\u00ean trong m\u1ed9t th\u1ecb tr\u1ea5n r\u1ea5t nh\u1ecf, v\u00e0 th\u1eadt l\u00f2ng m\u00e0 n\u00f3i, t\u00f4i kh\u00f4ng h\u1ec1 bi\u1ebft ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 th\u1ef1c s\u1ef1 l\u00e0m g\u00ec. T\u00f4i ch\u1ec9 bi\u1ebft m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n l\u00e0 h\u1ecd x\u00e2y d\u1ef1ng nh\u1eefng th\u1ee9 g\u00ec \u0111\u00f3.<\/p>\n<p>Th\u01b0 vi\u1ec7n \u1edf th\u1ecb tr\u1ea5n c\u1ee7a t\u00f4i kh\u00f4ng c\u00f3 l\u1ea5y m\u1ed9t cu\u1ed1n s\u00e1ch n\u00e0o v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac. Nh\u01b0ng m\u1eb9 t\u00f4i c\u00f3 \u0111\u0103ng k\u00fd nhi\u1ec1u t\u1ea1p ch\u00ed h\u00e0ng tu\u1ea7n, trong \u0111\u00f3 c\u00f3 Better Homes and Gardens. \u00cdt nh\u1ea5t, t\u00f4i c\u00f3 th\u1ec3 nh\u00ecn th\u1ea5y nh\u1eefng ng\u00f4i nh\u00e0 th\u00fa v\u1ecb, v\u00e0 trong s\u1ed1 \u0111\u00f3 c\u00f3 m\u1ed9t v\u00e0i c\u00f4ng tr\u00ecnh mang tinh th\u1ea7n hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i.<\/p>\n<p>T\u00f4i nh\u00ecn nh\u1eefng h\u00ecnh \u1ea3nh \u0111\u00f3 v\u00e0 b\u1eaft \u0111\u1ea7u suy ngh\u0129. T\u00f4i t\u1ef1 n\u00f3i v\u1edbi m\u00ecnh \u201c\u0110\u01b0\u1ee3c r\u1ed3i, m\u00ecnh s\u1ebd thi\u1ebft k\u1ebf m\u1ed9t tr\u1ea1m c\u1ee9u h\u1ecfa.\u201d T\u00f4i v\u1ebd ngu\u1ec7ch ngo\u1ea1c, r\u1ed3i t\u1ef1 h\u1ecfi trong \u0111\u1ea7u \u201cM\u1ed9t tr\u1ea1m c\u1ee9u h\u1ecfa c\u1ea7n nh\u1eefng g\u00ec? C\u00f3 c\u1ea7n ch\u1ed7 \u0111\u1eadu xe cho xe c\u1ee9u h\u1ecfa kh\u00f4ng?\u201d Sau \u0111\u00f3 t\u00f4i l\u1ea1i ngh\u0129 ti\u1ebfp \u201cV\u1eady m\u00ecnh c\u00f3 th\u1ec3 thi\u1ebft k\u1ebf m\u1ed9t t\u00f2a nh\u00e0 cao t\u1ea7ng kh\u00f4ng?\u201d<\/p>\n<p>Th\u1ebf l\u00e0 t\u00f4i v\u1ebd m\u1ed9t t\u00f2a nh\u00e0 cao t\u1ea7ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1eb7t ngo\u00e0i, nh\u01b0ng v\u1edbi t\u00f4i l\u00fac \u0111\u00f3, th\u1ebf l\u00e0 \u0111\u1ee7. Nh\u1eefng vi\u1ec7c r\u1ea5t nh\u1ecf nh\u01b0 v\u1eady gi\u00fap t\u00f4i r\u1ea5t nhi\u1ec1u. Th\u00f4ng qua qu\u00e1 tr\u00ecnh \u0111\u00f3, t\u00f4i d\u1ea7n h\u00ecnh th\u00e0nh m\u1ee5c ti\u00eau. D\u0129 nhi\u00ean, m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u1ea7u ti\u00ean c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 t\u1ed1t nghi\u1ec7p v\u1edbi b\u1eb1ng C\u1eed nh\u00e2n Ki\u1ebfn tr\u00fac. \u1ede l\u1ea1i tr\u01b0\u1eddng. Ho\u00e0n th\u00e0nh vi\u1ec7c h\u1ecdc. B\u1ea1n c\u1ea7n m\u1ed9t m\u1ee5c ti\u00eau \u0111\u1ee7 m\u1ea1nh, b\u1edfi v\u00ec t\u00f4i lu\u00f4n lu\u00f4n mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0.<\/p>\n<p>Sau \u0111\u00f3, c\u00e1c m\u1ee5c ti\u00eau ti\u1ebfp theo d\u1ea7n xu\u1ea5t hi\u1ec7n t\u00f4i mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh th\u00e0nh vi\u00ean c\u1ee7a Hi\u1ec7p h\u1ed9i Ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 Hoa K\u1ef3 (AIA). T\u00f4i mu\u1ed1n tr\u1edf th\u00e0nh ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 \u0111\u01b0\u1ee3c c\u1ea5p ch\u1ee9ng ch\u1ec9 h\u00e0nh ngh\u1ec1 kh\u00f4ng ch\u1ec9 l\u00e0 m\u1ed9t ng\u01b0\u1eddi t\u1ed1t nghi\u1ec7p, m\u00e0 l\u00e0 m\u1ed9t ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0 th\u1ef1c th\u1ee5. R\u1ed3i t\u00f4i c\u00f2n mu\u1ed1n c\u00f3 v\u0103n ph\u00f2ng ri\u00eang, l\u00fac \u0111\u00f3 t\u00f4i ngh\u0129 v\u0103n ph\u00f2ng \u1ea5y s\u1ebd \u1edf Montana. Th\u00f4i, b\u1ecf qua chuy\u1ec7n \u0111\u00f3 \u0111i. N\u1ebfu ph\u1ea3i n\u00f3i g\u1ecdn l\u1ea1i, m\u1ee5c ti\u00eau s\u1ed1ng c\u1ee7a t\u00f4i r\u1ea5t \u0111\u01a1n gi\u1ea3n \u0111\u00f3 ch\u00ednh tr\u1edf th\u00e0nh m\u1ed9t ki\u1ebfn tr\u00fac s\u01b0. Ch\u1ec9 v\u1eady th\u00f4i. V\u00e0 \u0111\u1ebfn b\u00e2y gi\u1edd, n\u00f3 v\u1eabn l\u00e0 nh\u01b0 th\u1ebf.<\/p>\n<p>D\u0129 nhi\u00ean, trong ki\u1ebfn tr\u00fac c\u00f3 r\u1ea5t nhi\u1ec1u th\u1ee9 \u0111i k\u00e8m, v\u00e0 m\u1ee5c ti\u00eau th\u00ec thay \u0111\u1ed5i theo th\u1eddi gian. \u1ede th\u1eddi \u0111i\u1ec3m n\u00e0y, m\u1ee5c ti\u00eau c\u1ee7a t\u00f4i l\u00e0 ho\u00e0n th\u00e0nh v\u00e0 xu\u1ea5t b\u1ea3n cu\u1ed1n s\u00e1ch v\u1ec1 ki\u1ebfn tr\u00fac m\u00e0 t\u00f4i \u0111ang vi\u1ebft. Nh\u01b0ng suy cho c\u00f9ng, t\u1ea5t c\u1ea3 v\u1eabn xoay quanh m\u1ed9t \u0111i\u1ec1u duy nh\u1ea5t l\u00e0 ki\u1ebfn tr\u00fac.<\/p>\n<p>Ngu\u1ed3n \u1ea3nh: Saigoneer<br \/>\nNhi\u1ebfp \u1ea3nh: Ph\u1ea1m Vinh, Hiroyuki Oki<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>B\u01b0\u1edbc \u0111i tr\u00ean nh\u1eefng con ph\u1ed1 c\u1ee7a S\u00e0i G\u00f2n, ng\u01b0\u1eddi ta s\u1edbm nh\u1eadn ra r\u1eb1ng ki\u1ebfn tr\u00fac hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i mi\u1ec1n Nam Vi\u1ec7t Nam ch\u01b0a bao gi\u1edd t\u00e1ch bi\u1ec7t kh\u1ecfi th\u00e0nh ph\u1ed1 n\u00e0y. \u0110\u01b0\u1ee3c h\u00ecnh th\u00e0nh t\u1eeb \u0111i\u1ec1u ki\u1ec7n kh\u00ed h\u1eadu nhi\u1ec7t \u0111\u1edbi, t\u01b0 duy v\u1eadt li\u1ec7u th\u00f4ng minh, v\u00e0 m\u1ed9t s\u1ef1 ti\u1ebfp nh\u1eadn hi\u1ec7n \u0111\u1ea1i [&hellip;]<\/p>","protected":false},"author":1,"featured_media":4307,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[29],"tags":[],"class_list":["post-4306","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-tin-tuc"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4306","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=4306"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4306\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4309,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/4306\/revisions\/4309"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4307"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=4306"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=4306"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/htp.org.vn\/en\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=4306"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}